بررسی نقش روابط عمومی ها در جنگ در سمپوزیوم بین المللی روابط عمومی
آرمان شرق-گروه ارتباطات : بیست‌ویکمین دوره سمپوزیوم بین‌المللی روابط‌عمومی با پیام دکتر مسعود پزشکیان رئیس جمهور اسلامی ایران و حضور محمد گلزاری دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت و جمعی از مدیران، کارشناسان و استادان روابط عمومی داخلی و حضور آنلاین متخصصان بین المللی، روز سه‌شنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۴ در مرکز همایش های کتابخانه ملی برگزار شد.
بررسی نقش روابط عمومی ها در جنگ در سمپوزیوم بین المللی روابط عمومی
پزشکیان:یکی از ارکان و اصول اصلی روابط عمومی‌ها، کسب تفاهم از طریق گفت‌وگو، اقناع و وفاق در جامعه است
بیست‌ویکمین دوره سمپوزیوم بین‌المللی روابط‌عمومی با حضور محمد گلزاری دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت و جمعی از مدیران، کارشناسان و استادان روابط عمومی داخلی و حضور آنلاین متخصصان بین المللی، روز سه‌شنبه ۱۸ آذر ۱۴۰۴ در مرکز همایش های کتابخانه ملی برگزار شد.
مسعود پزشکیان، رییس جمهور کشورمان نیز به مناسبت برگزاری این رویداد پیامی اختصاصی ارسال کرد که توسط آقای حبیب الله عباسی مدیر کل محترم روابط عمومی نهاد ریاست جمهوری قرائت شد.
این یک ضرورت است تا در بحران، غافلگیر نشویم
«مسعود پزشکیان» رئیس‌جمهور ی در پیامی به «بیست و یکمین دوره سمپوزیوم بین‌المللی روابط عمومی» یکی از ارکان و اصول اصلی روابط عمومی‌ها را کسب تفاهم از طریق گفت‌وگو، اقناع و وفاق در جامعه دانست و اظهار کرد: کارویژه‌هایی که از نیازهای امروز نظام حکمرانی کشور است. لذا ظرفیت حل اختلاف، تمرکز بر اشترکات، بسط گفت‌وگو و اهتمام در رضایت‌مندی مردم، به این حرفه ماهیتی ارزشمند بخشیده است.
متن پیام رئیس جمهور به شرح زیر است؛
به نام خداوند جان و خرد
در جهان امروز روابط عمومی‌ها در نقشی فراتر از دانش و حرفه، با استفاده روزافزون از علم و فناوری، به ویژه فناوری‌های ارتباطی جدید و رسانه‌های نوظهور، در اطلاع‌رسانی به موقع، روشنگری و تنویر افکار عمومی نقشی مهم و سازنده ایفا می‌کنند.
ماهیت روابط عمومی‌ها نشان می‌دهد که این حرفه، نگاه مردم‌مدارانه داشته و همواره در راستای آسایش و آرامش جامعه، اهتمام می‌ورزند و شکل‌گیری آن نیز بر پایه خدمت به مردم بوده است.
یکی از ارکان و اصول اصلی روابط عمومی‌ها، کسب تفاهم از طریق گفت‌وگو، اقناع و وفاق در جامعه است؛ کارویژه‌هایی که از نیازهای امروز نظام حکمرانی کشور است. لذا ظرفیت حل اختلاف، تمرکز بر اشترکات، بسط گفت‌وگو و اهتمام در رضایت‌مندی مردم، به این حرفه ماهیتی ارزشمند بخشیده است.
بدیهی است کارکردهای روابط عمومی صرفا به دوره صلح مربوط نمی‌شود، بلکه در مدیریت و عبور از بحران‌ها از طریق روحیه‌بخشی، افزایش تاب‌آوری، دفاع از مواضع و ارزش‌های حیاتی جامعه و روایتگری نقش بارز و برجسته‌ای دارند.
ما این وضعیت را در جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی علیه کشورمان به وضوح دیدیم و دست‌اندرکاران روابط عمومی‌ها در کنار نیروهای نظامی و امدادی، اقدامات مهمی در عرصه افکار عمومی انجام دادند، اما آنچه که اهمیت بیشتری دارد، کمک به حفظ وضعیت عادی، آمادگی پیش از بحران، ایفای نقش حداکثری در زمان بحران و کمک به بازگشت به وضعیت عادی در پسابحران است.
روابط عمومی‌ها باید برای وضعیت‌های مختلف راهبردهای مشخصی داشته باشند و این یک ضرورت است تا در بحران، غافلگیر نشویم و بتوانیم با افزایش توان پیش‌بینی، حداکثر اثربخشی را در چنین موقعیت‌هایی داشته باشیم.
از روابط عمومی‌ها انتظار می‌رود همواره تعاملی مبتنی بر احترام و تکریم با مردم داشته باشند، در این صورت است که می‌توانند با جلب اعتماد مردم از موهبت همراهی آنان در مواقع ضروری بهره‌مند باشند و قدرت نرم‌افزاری خود را برای رویارویی با بحران‌های احتمالی تقویت کنند.
در پایان، مراتب تشکر خود را از برگزارکنندگان این رویداد اعلام داشته، برای همه دست‌اندرکاران روابط عمومی در ایران و جهان، آرزوی موفقیت و بهروزی دارم.
مسعود پزشکیان
رئیس جمهوری اسلامی ایران
دوران صلح، مهمترین وظیفه روابط‌عمومی پیشگیری از بحران و در زمان بحران، حضور فعال و اثرگذار در صحنه است
هوشمند سفیدی دبیر کل سمپوزسوم بین المللی روابط عمومی و رئیس خانه روابط عمومی ایران طی سخنانی در بیست و یکمین دوره سمپوزیوم بین المللی روابط عمومی با اشاره به تاریخچه استفاده از روابط عمومی در جنگ ها گفت : گرچه از دوران باستان استفاده جلوه هایی از کاربرد برخی تکنیک ها در جنگ ها بوده که حال و هوای روابط عمومی دارد ، اما در جنگ های جهانی اول و دوم ، این کاربرد بیشتر شد و و در حال حاضر دز جنگ های مدرن ، کار به جایی رسیده است که نمی توان جنگ بدون استفاده از روابط عمومی را متصور شد و الان روابط عمومی جز جدایی ناپذیر جنگ های مدرن و قویترین سلاح جنگ های مدرن است.
“سفیدی” در ادامه با یادآوری مهمترین مدل های روابط عمومی ، این بحث را مطرح کرد که یک روابط عمومی برتر ، دارای چهار ویژگی سیستماتیک ، ایده آل ، انتقادی و مدیریتی است ؛ و این نوع روابط عمومی است که می تواند در بحران ها و مدیریت آن ، نقش آفرینی واقعی داشته باشد.
سفیدی افزود : روابط عمومی تکنیکی در مدیریت بحران خیلی به کار نمی آید ، اما روابط عمومی راهبردی ، بخش مهم مدیریت بحرن است ، او با اشاره به ضرورت ایجاد رابطه پایدار با ذی نفعان در زمان صلح ، آن را سرمایه اجتماعی لازم برای ایفای نقش تاثیر گذار در دوره جنگ دانست و نقش و کارکرد های روابط عمومی را به شرح زیر جمع بندی است :
- حفظ ارتباط موثر و پایدار با ذی نفعان
- حفظ روحیه ذی نفعان
- کمک به مدیریت جبهه داخلی
- مشروعیت زدایی از رقیب
- جلب حمایت بین المللی
- تاثیر گذاری بر افکار عمومی
- تبلیغات روانی دشمن
- ایجاد ارتباط شفاف در مواقع بحرانی
- اطلاع رسانی فوری و لازم به ذی نفعان
- جلوگیری از گسترش اطلاعات نادرست و جعلی
- ترویج میهن پرستی
- داستانسرایی احساسی
- روایتگری هدفمند
- سنجش لحظه به لحظه افکار عمومی
هوشمند سفیدی در ادامه این مراسم به محورهای اصلی این رویداد از جمله بحران‌های جنگی، مطالبات افکار عمومی و سرمایه اجتماعی اشاره و ابراز امیدواری کرد که این گفت‌وگوها به هم‌افزایی بیشتر در جامعه روابط‌عمومی کشور منجر شود.
دبیر این سمپوزیوم با انتقاد از غلبه رویکرد تبلیغاتی بر روابط‌عمومی در ایران، تأکید کرد: روابط‌عمومی کارآمد باید دوسویه، راهبردی و مبتنی بر پژوهش افکار عمومی باشد و در مدیریت بحران‌ها نقش حل مسئله و ارائه راه‌حل را بر عهده بگیرد. در دوران صلح، مهمترین وظیفه روابط‌عمومی پیشگیری از بحران و در زمان بحران، حضور فعال و اثرگذار در صحنه است؛ امری که مستلزم توان فنی و حرفه‌ای بالاست.
وی با اشاره به اهمیت قدرت نرم و جنگ‌های شناختی امروز، خواستار تقویت جایگاه روابط‌عمومی در ساختار حکمرانی، حفظ استقلال آن و پرهیز از ادغام این حوزه در زیرمجموعه مدیریت عامل سازمان‌ها و ارگان‌ها شد و از شورای اطلاع‌رسانی دولت خواست به استقلال حرفه‌ای روابط‌عمومی توجه ویژه داشته باشد.
رئیس “خانه روابط عمومی ایران ” در پایان از ادغام روابط عمومی در حوزه مدیریت عالی یا حوزه ریاست انتقاد کرد و آن را خلاف استقلال حرفه روابط عمومی ارزیابی کرد.
با مدل‌های سنتی و الگوهای شکست‌خورده افکار عمومی را مدیریت کرد
دکتر محمد گلزاری، دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت نیز طی سخنانی اظهار کرد: هرچه تعامل با انجمن‌های علمی و تخصصی بیشتر شود، اثرگذاری این حوزه نیز افزایش می‌یابد.
وی با اشاره به «دفاع ملی ۱۲ روزه» گفت: دیگر نمی‌توان با مدل‌های سنتی و الگوهای شکست‌خورده افکار عمومی را مدیریت کرد؛ مردم واقعیت‌ها را خودشان می‌بینند، در شبکه‌های اجتماعی حضور دارند و اگر پیام‌های رسمی در مدار اقناع نباشد، کنار گذاشته می‌شود. اقناع، دیگر فرایندی بالا به پایین نیست و همه ذی‌نفعان، منتقدان و کارشناسان باید امکان اظهار نظر داشته و دولت هم شنونده خوبی باشد.
وی با تأکید بر ضرورت اصلاح و تقویت زیرساخت‌های روابط‌عمومی گفت: بخشی از این مسیر بر عهده دولت و بخشی نیازمند همراهی انجمن‌ها و گفت‌وگوی مسوولانه با مدیران است.
گلزاری «فقدان پروتکل ملی روابط‌عمومی در شرایط بحران و جنگ» را در این ایام یک خلأ جدی دانست و خواستار تدوین یک پروتکل یکپارچه با کمک انجمن‌های علمی شد تا در موقعیت‌های حساس، روایت و اقدامات رسانه‌ای منسجم‌تر باشد.
وی افزود : هنوز نتوانسته ایم روایت کاملی از جنگ ۱۲ روزه را ارائه کنیم و شدیدا به روایت سازی از جنگ نیاز داریم.
دبیر شورای اطلاع رسانی دولت تاکید کرد : شدیدا به یک دستورالعمل یکپارچه ملی در زمینه اطلاع رسانی در موقعیت های جنگی نیاز داریم و باید با پرهیز از محرمانگی افراطی ، از تعارض نقش ها در زمینه اطلاع رسانی جنگ جلوگیری کنیم.
دکتر گلزاری با انتقاد از بعضی از روابط عمومی ها که در دوران جنگ ساکت بودند ، از روابط عمومی های فعال در این دوره تقدیر کرد.
وی گفت : راهبرد ما در زمینه اطلاع رسانی جنگ متناسب با سیاست دفاع مشروع و بازدارندگی بود و اینکه ما آغاز گر جنگ نیستیم و به دنبال دیپلماسی هستیم.
وی در پایان از تشکل های روابط عمومی خواست تا دولت را در رفع بعضی از مشکلات روابط عمومی ها کمک کند.
مسعود کوثری، استادیار و مدیرگروه ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران نیز در ادامه این رویداد با اشاره به تحولات جهانی، طی سخنانی گفت: پس از جنگ جهانی دوم برخی تصور می‌کردند دیگر جنگی در جهان رخ نخواهد داد، اما قرن جدید نشان داد که جنگ‌ها یکی پس از دیگری از راه رسیدند و ما شاهد جنگ از اوکراین تا سودان، لبنان، غزه و حتی تهاجمات رژیم صهیونیستی در منطقه و علیه ایران بودیم.
به‌گفته وی ارتباطات جنگ امروز یک ضرورت است و اگرچه ممکن است در خودِ جنگ پیروز شد، اما در عرصه روابط‌عمومی و افکار عمومی بازنده بود؛ بنابراین باید به‌سرعت به کمبود اطلاعات معتبر، رقابت روایت‌ها، جنگ روایت‌ها و نقش افکار عمومی در دوره بحران توجه جدی‌تری شود.
گفتنی است در جریان برگزاری این سمپوزیوم بین المللی، استادان و اندیشمندان داخلی و خارجی در نشست‌های تخصصی درباره «شناخت و مقابله با تکنیک‌های روابط عمومی دشمن در درگیری‌های هیبریدی»، «تکنیک‌های شناخت اخبار جعلی و نقش روابط عمومی‌ها در حین جنگ و پساجنگ» و «مدیریت افکار عمومی برای تقویت انسجام ملی در بحران‌های جنگی» به بحث و گفت‌وگو پرداختند.
روابط‌عمومی در شرایط جنگی «تنها یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه خط مقدم نبرد بر سر ادراک عمومی است
دکتر محمد فاضل عرندس، (https://t.me/Commac/9878) استاد دانشگاه Southern University College مالزی، در سخنرانی خود در بیست‌ویکمین سمپوزیوم بین‌المللی روابط‌عمومی در تهران هشدار داد که «مدیریت قاب‌بندی رسانه‌ای در زمان جنگ، آینده اعتبار کشورها را تعیین می‌کند».
او با تأکید بر اینکه روابط‌عمومی در شرایط جنگی «تنها یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه خط مقدم نبرد بر سر ادراک عمومی است»، توضیح داد که بحران‌های جنگی اگر مدیریت نشوند «زنجیره‌ای از واکنش‌های منفی ایجاد می‌کنند که می‌تواند شهرت ملی و نهادی را به شدت تضعیف کند».
عرندس با اشاره به اهمیت روابط‌عمومی استراتژیک گفت: «ایجاد رابطه با افکار عمومی آسان است؛ اما حفظ آن در بحبوحه بحران حیاتی‌تر است. رسانه‌ها روایت‌ها را می‌سازند و کوچک‌ترین خطای ارتباطی، هزینه‌های سنگینی به همراه دارد.»
او در تحلیل خود از نقش رسانه‌ها در منازعات خاورمیانه، بر ضرورت پیش‌بینی بحران، صداقت در اطلاع‌رسانی، و تمرکز بر مخاطبان داخلی و خارجی تأکید کرد و افزود که سازمان‌ها باید پیش از وقوع بحران، سناریوهای ارتباطی و برنامه‌های اعتمادسازی را آماده کرده باشند.
این استاد دانشگاه در مالزی با اشاره به پیامدهای سوء‌مدیریت بحران گفت: «اگر سازمان‌ها نتوانند روایت صحیح را به‌موقع ارائه کنند، رقبای رسانه‌ای جای آن‌ها را پر می‌کنند و تصویر عمومی را به نفع خود شکل می‌دهند.»
دکتر عرندس همچنین رسانه‌های اجتماعی را «میدان اصلی نبرد در جنگ‌های مدرن» توصیف کرد و خواستار رصد مستمر افکار عمومی، مقابله با اطلاعات نادرست، و استفاده فعال از شبکه‌های اجتماعی شد.
او در جمع‌بندی سخنان خود، خطاب به متخصصان روابط‌عمومی اظهار کرد: «در بحران سکوت نکنید. ارتباطات شفاف، مدیریت اعتبار و توجه به احساسات ذی‌نفعان، تنها مسیر عبور ایمن از بحران است.»
روابط‌عمومی ستون اصلی پیروزی در جنگ‌های امروز است
«داتوک پی. کامالاناتان» (https://t.me/Commac/10122)در بیست‌ویکمین سمپوزیوم بین‌المللی روابط‌عمومی که در تهران برگزار شد با تشریح شش محور کلیدی نقش روابط‌عمومی در دوران جنگ، گفت: «در منازعات مدرن، میدان چهارمی به نام اطلاعات به سه جبهه زمین، دریا و هوا افزوده شده و اهمیت آن کمتر از عملیات نظامی نیست». او افزود که روابط‌عمومی دیگر یک وظیفه پشتیبان نیست، بلکه «قلب استراتژی ملی» در زمان بحران محسوب می‌شود.
معاون پیشین وزیر آموزش این کشور با اشاره به ضرورت مدیریت افکار عمومی در جبهه داخلی گفت: «دولت‌ها باید دلیل جنگ را صریح و باورپذیر برای مردم توضیح دهند؛ مردمی که هزینه آن را با مالیات، منابع و جان سربازان می‌پردازند». کامالاناتان افزود که حفظ روحیه عمومی، وحدت ملی و مقابله با تبلیغات دشمن از مهمترین وظایف روابط‌عمومی در داخل کشور است.
این استاد مالزیایی در بخش دیگری از سخنانش به عرصه بین‌المللی پرداخت و تأکید کرد کسب مشروعیت جهانی برای حمایت سیاسی، اقتصادی و حتی نظامی ضروری است. او گفت: «کشورها باید روایت خود را به‌گونه‌ای بسازند که با ارزش‌ها و قوانین بین‌المللی همسو باشد و در مقابل، دشمن را به‌عنوان آغازگر تنش و تهدیدکننده ثبات جهانی معرفی کند.»
کامالاناتان با اشاره به سرعت انتشار اخبار نادرست در عصر دیجیتال، نقش روابط‌عمومی را حیاتی‌تر از گذشته دانست: «در جنگ، هر شهروند با یک گوشی تلفن همراه یک رسانه بالقوه است. روابط‌عمومی باید ۲۴ ساعته، هفت روز هفته، اخبار جعلی را شناسایی و خنثی کند. گاهی سرباز می‌تواند دو دقیقه استراحت کند، اما متخصص روابط‌عمومی هرگز.»
او همچنین مدیریت روایت در رسانه‌های رسمی را یک ابزار تعیین‌کننده توصیف کرد و افزود که «خبرنگاران همراه با نیروهای نظامی می‌توانند روایت‌های دست‌اول تولید کنند، اما روابط‌عمومی باید توازن میان شفافیت و امنیت عملیاتی را حفظ کند».
کامالاناتان برای توضیح اهمیت روایت‌سازی در جنگ، به نمونه‌هایی از عراق ۱۹۹۱، عراق ۲۰۰۳ و اوکراین ۲۰۲۲ اشاره کرد و گفت که سقوط اعتبار روایت «سلاح‌های کشتار جمعی» در جنگ ۲۰۰۳ نشان داد شکست در میدان اطلاعاتی می‌تواند پیامدهای بلندمدت برای یک کشور ایجاد کند.
او در جمع‌بندی تأکید کرد: «کشوری که جنگ روایت‌ها را ببازد، حتی اگر در میدان نظامی پیروز شود، ممکن است در سطح راهبردی شکست بخورد. روابط‌عمومی ستون اصلی پیروزی در جنگ‌های امروز است؛ جنگ‌هایی که با ادراک مردم، مشروعیت جهانی و سرعت گردش اطلاعات تعیین می‌شوند.»
روابط‌عمومی، مدیریت انتظارات در دوران جنگ
پروفسور تیموتی کومبز، (https://t.me/Commac/9842)که به‌صورت آنلاین در سمپوزیوم بین المللی روابط عمومی ایران سخن می‌گفت به نقش روابط عمومی ها در زمان تحریم تاکید کرد: وضعیت تحریم‌ها نوعی «جنگ اقتصادی تمام‌عیار» است که به سرعت بر دارایی‌ها، تجارت خارجی، شبکه تأمین و توان کسب‌وکار برای ارائه خدمات ضربه می‌زند.
او گفت: «وقتی کشوری تحت تحریم قرار می‌گیرد، نه‌فقط بانک‌ها و دارایی‌هایش مسدود می‌شود، بلکه کشورها و شرکت‌های همسایه نیز از چرخه تأمین خارج و گرفتار بی‌ثباتی می‌شوند.»
استاد دانشگاه شیکاگو افزود: یکی از پیامدهای اصلی چنین وضعیت‌هایی، «عدم قطعیت گسترده و بلندمدت» است؛ وضعیتی که سازمان‌ها را ناگزیر می‌کند استراتژی ارتباطی خود را بازتعریف کنند تا بتوانند کارکنان و مشتریان را از وضعیت خدمات، عملیات و ریسک‌ها آگاه نگه دارند.
سه چالش اصلی: اطلاعات غلط، فشار سیاسی و فرسایش تیمی
وی که نظریه پرداز ارتباطات موقعیتی بحران (https://t.me/Commac/10125)است، سه عامل «بغرنج و تعیین‌کننده» را در مدیریت بحران‌های ناشی از تحریم‌ها و جنگ‌های ژئوپولیتیک برشمرد:
هجوم اطلاعات غلط و اطلاعات عمدیِ گمراه‌کننده
کومبز گفت کنترل و پیش‌بینی این اطلاعات باید «اولویت اول روابط‌عمومی» باشد و سازمان‌ها باید پیش از انتشار اخبار جعلی، جامعه را نسبت به احتمال بروز آن آگاه کنند.
پیامدهای سیاسی تصمیمات سازمانی
او نمونه شرکت دانمارکی «Ecco» را مطرح کرد که فعالیت تجاری در روسیه شهرت آن را در کشور مادر به خطر انداخت. به گفته او، «هر تصمیم در دوران تحریم، بار آسیب به شهرت سازمان دارد و بدون اقناع افکار عمومی می‌تواند به بحران شهرت منجر شود.»
فشار بلندمدت بر تیم‌ها و ضرورت حفظ انسجام ارتباطی
کومبز توصیه کرد در چنین شرایطی روابط‌عمومی از پیام‌های ملی‌گرایانه، همبستگی اجتماعی و ارتباطات منسجم داخلی برای کاهش تنش و فرسودگی استفاده کند.
«آمادگی»؛ ستون فقرات مدیریت بحران
بخش اصلی ارائه کومبز به معرفی مدل «آماده‌سازی» (Preparedness Model) اختصاص داشت؛ مدلی که او و تیمش در دانشگاه جورجیا توسعه داده‌اند.
او تأکید کرد آمادگی تنها یک برنامه عملیاتی نیست، بلکه «یک ذهنیت» است که باید از طریق آموزش، تمرین و نوسازی مستمر استراتژی‌ها در سازمان نهادینه شود.
وی گفت: «ریسک‌های ژئوپولیتیک پویا هستند و استراتژی‌ها هم باید پویا باشند. روابط‌عمومی نمی‌تواند با نسخه‌های بلندمدت ثابت کار کند؛ این حوزه باید برای یک دوره طولانی از آشوب آماده باشد.»
کومبز افزود: آمادگی درست موجب می‌شود حتی زمانی که امید در تیم‌های روابط‌عمومی کاهش می‌یابد، سازمان توان بازسازی روحیه و ادامه فعالیت مؤثر را داشته باشد.
تأکید نهایی: روابط‌عمومی، مدیریت انتظارات در دوران آشوب
بیانیه بیست و یکمین دوره سمپوزیوم بین المللی روابط عمومی
در ادامه دکتر علی فروزفر دبیر هیئت داوران جشنواره برترین های روابط عمومی ایرانو نائب رئیس خانه روابط عمومی ایارن بیانیه بیست و یکمین دوره سمپوزیوم بین المللی روابط عمومی را به شرح زیر قرائت کرد:
تلاش علمی “کارگروه علمی دبیرخانه سمپوزیوم بین المللی روابط عمومی” با ارائه مقالات توسط سخنرانان و صاحبنظران این گردهمایی علمی در بیست و یکمین دوره آن در تاریخ ۱۸ آذر ماه مطابق با ۹ دسامبر ۲۰۲۵ ، ماموریت ها و وظایف روابط عمومی در بحران های جنگی را به شرح زیر مورد توجه قرار می‌دهد و امیدوار است که تمامی اندیشمندان و سیاست‌گذاران این دانش و حرفه ، از آن‌ها بهره گیرند:
روابط عمومی به عنوان یک حرفه نوین، ریشه در اواخر قرن نوزدهم دارد، اما نقش برجسته آن در جنگ‌ها از جنگ جهانی اول آشکار شد؛ جایی که دولت‌ها، به ویژه در ایالات متحده با تشکیل کمیته اطلاعات عمومی (CPI) به رهبری جورج کرل، از پروپاگاندا و اطلاع‌رسانی هدفمند برای بسیج حمایت عمومی، استخدام سربازان و تأمین مالی جنگ استفاده کردند. در جنگ جهانی دوم، این نقش تکامل یافت و با ابزارهایی مانند اخبار فیلم‌دار (newsreels) و کمپین‌های رسانه‌ای، به مدیریت افکار عمومی و حفظ روحیه ملی کمک کرد. در درگیری‌های بعدی مانند جنگ سرد و چالش خاورمیانه و جنگ اوکراین ، روابط عمومی به ابزاری برای جنگ‌های روانی و اطلاعاتی تبدیل شد، و امروز در عصر دیجیتال، به مدیریت روایت‌های جهانی و مقابله با تهدیدهای سایبری می‌پردازد.
۱. مدیریت ارتباطات در خط مقدم بحران‌های جنگی
در وضعیت بحران های جنگی، مأموریت اصلی روابط عمومی، ایجاد، تقویت و تداوم ارتباط مؤثر میان دولت، سازمان‌ها و ذی‌نفعان است. اطلاع‌رسانی شفاف، دقیق و به‌موقع، علاوه بر مدیریت انتظارات جامعه، به حفظ اعتماد عمومی و تقویت روحیه ملی کمک می‌کند. روابط عمومی به‌عنوان صدای رسمی سازمان ، باید در برابر جنگ‌های شناختی و حملات اطلاعاتی، روایت‌های معتبر، مستند و مسئولانه تولید و منتشر کند تا جامعه در برابر فشارهای روانی و ادراکی مقاوم‌تر شود.
۲. فرایند مأموریت‌های روابط عمومی: از اطلاع‌رسانی تا تاب‌آوری اجتماعی
در بحران‌های جنگی، وظایف روابط عمومی با انتشار آگاهی سریع و صحیح آغاز می‌شود و با مدیریت شایعات، ایجاد همزبانی، تقویت همدلی و همراه‌سازی افکار عمومی ادامه می‌یابد. نتیجه این فرایند، شکل‌گیری اجماع ملی و تقویت تاب‌آوری روانی و اجتماعی است؛ امری که در عصر جنگ‌های ترکیبی و چندلایه، اهمیت حیاتی دارد. روابط عمومی در این مسیر باید از ابزارهای تحلیلی و اقناعی برای فهم مشترک تهدیدها و راهبردها بهره گیرد.
۳. الگوی روابط عمومی بحران‌محور: بهره‌گیری از تجارب جهانی
الگوی «روابط عمومی بحران‌محور»، مبتنی بر نظریات اندیشمندانی چون تیموتی کوهل در مدیریت بحران ارتباطات، نقش کلیدی در شرایط جنگی ایفا می‌کند. این الگو بر شفافیت، سرعت عمل، صداقت در پاسخگویی و حل تعارض از طریق گفت‌وگوی سازنده تأکید دارد. هدف آن ایجاد «امنیت ارتباطی» و هم‌افزایی میان دیدگاه‌های متنوع ذی‌نفعان است تا مسیر به‌سوی وحدت ملی و همگرایی اجتماعی هموار شود. همچنین بهره‌گیری از چارچوب‌های استاندارد بین‌المللی مدیریت بحران، می‌تواند کیفیت تصمیم‌گیری‌های ارتباطی را ارتقا دهد.
۴. چالش‌های عصر دیجیتال و وظایف نوین در جنگ اطلاعاتی
رشد رسانه‌های اجتماعی، هوش مصنوعی، ربات‌های اطلاعاتی و حملات سایبری، حوزه روابط عمومی را با تهدیدها و انتظارات پیچیده‌تری روبه‌رو کرده است. در این فضا، مدیریت روایت‌ها، پایش منابع دیجیتال و مقابله با پروپاگاندای سازمان‌یافته، بخشی از مأموریت‌های نوین روابط عمومی محسوب می‌شود. الگوی روابط عمومی بحران‌محور می‌تواند سازمان‌ها و دولت‌ها را به سوی روایت‌سازی اخلاق‌مدار، شفاف و مبتنی بر عدالت ارتباطی هدایت کند و تاب‌آوری دیجیتال جامعه را افزایش دهد.
همچنین در این عصر، توانایی تحلیل داده‌های حجیم و رصد مستمر شبکه‌های اجتماعی به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است.
۵. نقش روابط عمومی در مردم‌سالاری جنگی و تقویت اعتماد عمومی
فعالیت‌های حرفه‌ای روابط عمومی در بحران‌های جنگی، فرایند تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری را مردم‌سالارانه تر می کند و موجب افزایش رضایت و اعتماد ذی‌نفعان می‌شود. این رسالت – که بنیان‌گذار روابط عمومی، ادوارد برنیز، بر ابعاد اخلاقی آن تأکید داشت – در عصر جنگ‌های مدرن، به معنای ایجاد پل‌های ارتباطی میان جامعه و نظام حکمرانی، فراهم‌سازی بستر مشارکت عمومی در پلتفرم‌های تعاملی و کاهش شکاف‌های اطلاعاتی است تا سرمایه اجتماعی و وحدت ملی به‌عنوان مهمترین پشتوانه کشور تقویت شود.
۶. رویکرد علمی و برنامه‌ریزی‌شده به مأموریت‌های بحران‌محور
مأموریت‌های روابط عمومی در میدان جنگ، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، تحلیل مداوم و بهره‌گیری از تجربه‌های معتبر جهانی است. استفاده از یافته‌های ۱۲۰ ساله صنعت روابط عمومی، تجربه مدیریت بحران در جنگ‌های منطقه‌ای و فناوری‌های نوین تحلیل داده، امکان می‌دهد هر مرحله از چرخه بحران – از پیشگیری و آمادگی تا پاسخ و بازسازی – مبتنی بر شواهد و داده‌های واقعی طراحی و اجرا شود.
همچنین، تدوین پروتکل‌های ارتباطی و سناریوهای پیش‌دستانه ضروری است تا اقدامات به جای واکنشی بودن، پیش‌نگرانه و علمی باشد.
۷. حمایت راهبردی از روابط عمومی در ایران و همسویی با امنیت ملی
در شرایط حساس جمهوری اسلامی ایران و با توجه به ضرورت تقویت تاب‌آوری ملی و مقابله با تهدیدهای بیرونی، روابط عمومی‌ها باید جایگاه سازمانی و نقش راهبردی برجسته‌تری پیدا کنند. انتظار می‌رود سیاست‌گذاران، امکانات لازم برای ارتقای ساختاری و حرفه‌ای روابط عمومی‌ها، توسعه آموزش‌های تخصصی بحران، تجهیز به فناوری‌های نوین و تقویت نیروی انسانی متخصص را فراهم آورند.
این اقدامات، روابط عمومی را به شریک استراتژیک امنیت ملی تبدیل می کند و نقش علمی و عملی آن را در تحقق اهداف دفاعی و ارتباطی کشور برجسته‌تر خواهد ساخت.
روابط عمومی ها برای ایفای نقش بایسته و شایسته در وضعیت بحرانی ، باید در زمان های صلح و عادی ، ارتباط پایدار و متوازنی را با ذی نفعان بر قرار کند و ضمن تولید سرمایه اجتماعی لازم است ، نسبت به طراحی برنامه های راهبردی موثر در مواقع بحرانی از جمله بحران های نظامی و امنیتی ، آمادگی کافی را داشته باشند.
برگزیدگان بیست و دومین دوره جشنواره برترین های روابط عمومی ایران ۱۴۰۴
مدیران ارشد ارتباط گستر
۱-خانم آزاده نظربلند -دبیرکل محترم نهاد کتابخانه های عمومی کشور
۲-دکتر محمد مجاور شیخان ـ مدیر عامل محترم شرکت عملیات غیر صنعتی پازارگاد
۳- آقای دکتر سعید رسولی -معاون محترم وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران
۴- مهندس عبدالرحیم قنبریان – مدیرعامل محترم شرکت پتروشیمی پردیس
۵- دکتر سید نوراله میراشرفی – مدیرعامل محترم و نائب‌رئیس هیئت‌مدیره شرکت پتروشیمی تبریز
۶-آقای مهندس علیرضا رحیم – مدیر عامل محترم شرکت فولاد هرمزگان جنوب
۷- دکتر امید کوهی – رئیس محترم مجتمع پتاس خوروبیابانک
۸- آقای مهندس علیرضا ارغائی – مدیرعامل محترم مجتمع صنعتی اسفراین
۹- آقای مهرداد کیانی – شهردار محترم کرج
۱۰ -آقای طهمورث جوانبخت – مدیرعامل محترم شرکت فولاد سفیددشت چهارمحال و بختیاری
مدیران برتر روابط عمومی
۱-آقای دکتر محمد جامعی – شرکت فولاد خوزستان
۲- آقای دکتر بهزاد درگاهی – بانک تجارت
۳- خانم فاطمه حقیقی – گروه سرمایه گذاری غدیر
۴- آقای مهندس سید حسن موسوی ـ شرکت ملی گاز
۵-آقای دکتر محسن امینی – شرکت پتروشیمی پردیس
۶-آقای محمد مهدی خورشید سوار -شرکت نفت مناطق مرکزی ایران
۷- آقای مهندس عبدالحمید شعرانی –شرکت عملیات غیر صنعتی پازارگاد
۸-آقای ماهان شجاعی – شرکت پتروشیمی شیراز
کارشناسان برتر روابط‌عمومی
۱ـ خانم نوشین پارسی – شرکت مناطق نفت خیز جنوب
۲ـ آقای نیما رساپور -گروه سرمایه گذاری غدیر
۳- آقای بهرام بهرامی – راه آهن جمهوری اسلامی ایران
۴- آقای سجاد عبدالله زاده – مجتمع صنعتی اسفراین
۵- خانم تارا حصاری – موسسه فرهنگی هنری هنرانه
۶- آقای محمد عظیمی – شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران
۷-الیاس منصورزاده رودی-شرکت توسعه فراگیر سناباد (سیمیدکو)
نشان‌های ویژه
۱-روابط عمومی بحران – شرکت فولاد خوزستان
۲- ارتباطات رسانه ای – سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران
۳- کاربرد هوش مصنوعی در روابط عمومی – اپراتور همراه اول
۴- سرآمدی در مدیریت بحران های رسانه ای – اپراتور ایرانسل
۵- اطلاع رسانی بحران – شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران
۶- اطلاع رسانی امید آفرین در مدیریت بحران – بانک مسکن
۷-افکار عمومی – شرکت گاز استان گیلان
برگزیدگان برترین های روابط عمومی ۱۴۰۴
نشان ویژه ” چهره افتخارآفرین روابط عمومی ایران”
آقای دکتر مسعود امامی یگانه – استاندار محترم اردبیل
| ۱) ارتباطات فرهنگی
(تبلیغاتی/ انتشاراتی) |
شرکت ملی گاز ایران
سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران |
|
۲) مطالعات ارتباطی و افکار عمومی |
بانک تجارت
شرکت نفت مناطق مرکزی |
| ۳) برنامه‌ریزی ارتباطی و پیوست ارتباطی | بانک مسکن
دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی |
| ۴) ارتباطات الکترونیکی و مجازی | اپراتور ایرانسل
شرکت فولاد سفید دشت شرکت پتروشیمی پردیس
|
| ۵) اطلاع رسانی | منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس
شرکت بهره برداری نفت و گاز مارون |
|
۶) مدیریت راهبردی روابط عمومی |
شرکت پتروشیمی تبریز
شرکت فولاد هرمزگان جنوب مجتمع پتاس خوروبیابانک شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون شرکت انتقال گاز ایران مجتمع صنعتی اسفراین |
|
۷) ارتباطات رسانه‌ای |
وزارت کشور
اپراتور همراه اول شرکت بهره برداری نفت و گاز کارون شرکت پتروشیمی شیراز شهرداری کرج
|
| ۸) ارتباطات مردمی و تکریم ارباب رجوع | سازمان بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران
شرکت بهره برداری نفت و گاز گچساران شرکت عملیات غیر صنعتی پازارگاد شرکت بهره برداری نفت و گاز مارون شرکت بیمه پاسارگاد
|
برچسب ها :
ناموجود- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰