در حالی که نیازها و مقتضیات هر نسل با نسل دیگر تفاوت دارد و معیارهای موفقیت در هر دوره زمانی دستخوش تغییر می‌شود. اما تنوع‌طلبی تنها به زندگی فردی محدود نمی‌شود. تاریخ تمدن بشر نیز جلوه‌ای از همین میل پایان‌ناپذیر به تغییر و بهبود است. انسان نخستین برای تأمین نیازهای خود از ابتدایی‌ترین ابزارها استفاده می‌کرد. پوشاک او از پوست حیوانات و گیاهان تشکیل می‌شد و ابزارهای زندگی‌اش بسیار ساده بود. با این حال، میل به زندگی بهتر موجب شد که ریسندگی، بافندگی، صنعت پوشاک و صدها فناوری دیگر پدید آید. در حوزه حمل‌ونقل نیز همین روند مشاهده می‌شود. انسان از پیاده‌روی و استفاده از حیوانات بارکش به ارابه، کشتی، قطار، خودرو و هواپیما رسید. هر مرحله از این تحولات نتیجه نارضایتی از محدودیت‌های گذشته و تلاش برای دستیابی به امکانات جدید بوده است.

در حقیقت، بسیاری از دستاوردهای اقتصادی بشر ریشه در همین ویژگی روان‌شناختی دارد. تولید، تجارت، نوآوری، رقابت و حتی شکل‌گیری بازارها تا حد زیادی محصول میل انسان به تنوع و بهبود کیفیت زندگی است. اگر انسان به وضع موجود رضایت کامل داشت، نه صنعتی شکل می‌گرفت، نه فناوری پیشرفت می‌کرد و نه تمدنی پدید می‌آمد. از منظر اقتصاد رفتاری نیز تنوع‌طلبی نقشی اساسی در شکل‌گیری الگوهای مصرف، سرمایه‌گذاری و تصمیم‌گیری‌های مالی دارد. بخش مهمی از تقاضای اقتصادی ناشی از تمایل افراد به تجربه کالاها، خدمات و شیوه‌های جدید زندگی است.

از این رو، تنوع‌طلبی را نمی‌توان صرفاً یک ویژگی روانی دانست؛ بلکه باید آن را یکی از مهم‌ترین نیروهای محرک توسعه اقتصادی و تمدن بشری به شمار آورد. بنابراین، همان‌گونه که غریزه بقا عامل استمرار حیات انسان است، تنوع‌طلبی نیز عامل حرکت، پیشرفت و تحول او محسوب می‌شود. تاریخ تمدن بشر در واقع تاریخ تلاش مستمر انسان برای عبور از وضعیت موجود و دستیابی به افق‌های تازه است.

البته تنوع‌طلبی همواره دارای آثار مثبت نیست. همان ویژگی‌ای که می‌تواند زمینه‌ساز نوآوری، پیشرفت و توسعه اقتصادی باشد، در صورت فقدان کنترل عقلانی و اخلاقی ممکن است به مصرف‌گرایی افراطی، نارضایتی دائمی از داشته‌ها و حتی برخی آسیب‌های اجتماعی منجر شود. از این رو، تنوع‌طلبی را باید نیرویی دانست که کارکرد آن بسته به نحوه هدایت و مدیریت فردی و اجتماعی، می‌تواند آثار سازنده یا مخرب به همراه داشته باشد. بررسی این جنبه از تنوع‌طلبی خود موضوع مستقلی است که مجالی دیگر می‌طلبد./خبرآنلاین