حال ناخوش اینترنت

ستار‌ هاشمی، وزیر ارتباطات اواخر هفته گذشته در جلسه هیات دولت خبر داد که بازگشت تدریجی وضعیت ارتباطات به شرایط عادی از سه‌شنبه هفتم بهمن‌ماه آغاز شده است. با این حال، اینترنت ایران همچنان ناپایدار، کند و با فیلترینگ شدید مواجه است. همچنین، با اینکه تعداد بیشتری از کاربران داخل ایران امکان اتصال به اینترنت را پیدا کرده‌اند اما این اتصال‌ها به‌سادگی برقرار نمی‌شود. کاربران با قطع و وصل مکرر فیلترشکن‌ها روبه‌رو هستند و در همه ساعت‌های شبانه‌روز دسترسی‌شان پایدار نیست. این وضعیت را داده‌های کلادفلر نیز تایید می‌کند. داده‌های اخیر کلادفلر نشان می‌دهد از هفته گذشته میزان اتصال اینترنت ایران به سرورهای کلادفلر افزایش یافته اما این اتصال  پایدار نیست.

وضعیتی که نشان‌دهنده این است که ترافیک هنوز به حجم گذشته خود، یعنی پیش از ۱۸ دی‌ماه بازنگشته و درگیر فیلترینگ و اختلال شدید است. گزارش اخیر نت‌بلاکس نیز بیانگر این است که با وجود افزایش قابل‌توجه شبکه‌ها و دیتاسنترهایی که در سطح بین‌المللی قابل مشاهده‌اند، بیشتر کاربران عادی همچنان تحت یک سیستم لیست سفید با فیلترینگ شدید و دسترسی ناپایدار به اینترنت مواجه هستند. کاربران نیز در روزهای نهم و یازدهم بهمن‌ماه از اختلال شدید اینترنت کشور خبر دادند. حتی برخی از گزارش‌های روز گذشته بیانگر اختلال در عملکرد برخی دیتاسنترهای کشور است. در پی این وضعیت، رادار کلادفلر نیز ضمن تایید اختلال‌ها اعلام کرد که دسترسی به اینترنت هنوز به پیش از قطع سراسری شبکه در پنج‌شنبه   ۱۸ دی‌ماه بازنگشته است.

تشدید اختلال‌ها در دسترسی حداقلی و محدود به اینترنت بین‌الملل با توضیحاتی از سمت وزیر ارتباطات مواجه شد. او که چند روز پیش درباره بازگشت تدریجی اینترنت به وضعیت عادی خبر داده بود، روز گذشته تاکید کرد که هنوز شرایط اینترنت به وضعیت پیش از هفدهم و هجدهم دی‌ماه بازنگشته است. ستار‌ هاشمی در گفت‌وگو با ایلنا همچنین اعلام کرد: «سرعت اینترنت به سرعت قبل  و میزان ترافیک آن نیز به حالت پیشین بازنگشته است. با این حال، بازگشت به شرایط پیشین در دستور کار وزارت ارتباطات قرار دارد. تلاش‌ها بر این است که با در نظر گرفتن شرایط کشور و مصالح ملی، وضعیت اینترنت به شرایط سابق بازگردد. در نهایت، امیدوارم که اتفاقی رخ دهد تا نیاز مردم به استفاده از فیلترشکن‌ها به حداقل برسد.»

این توضیحات وزیر ارتباطات درباره وضعیت فعلی اینترنت و اختلال‌های آن در حالی مطرح می‌شوند که کارشناس‌‌های شبکه نگرانی‌هایی نسبت به تغییرات شبکه دارند و از اعمال روند جدید در فیلترینگ خبر می‌دهند. از نظر آنها، طولانی‌شدن قطعی، بیشتر نشانه انجام آزمایش‌ها و اعمال تغییرات جدید برای کنترل شدیدتر اینترنت است.

شواهدی مانند باز شدن مقطعی اینترنت بدون فیلتر و قطع دوباره آن نیز نشان می‌دهد شبکه در مرحله آزمون و تثبیت سیاست‌های تازه قرار دارد، نه صرفا رفع یک اختلال فنی. با این وجود، وزیر ارتباطات اخیرا اعلام کرده که اطلاعی از استفاده از ابزار جدید برای فیلترینگ اینترنت در ایران ندارد. از طرف دیگر، برخی اخبار از بازگشت تدریجی و مرحله‌ای اینترنت بین‌الملل به وضعیت قبل از ۱۸‌دی‌ماه می‌گویند، اما با گذشت ۲۵ روز، اینترنت ایران همچنان با این سه گزاره یعنی اختلال و فیلترینگ شدید و اتصال‌های ناپایدار و کنترل‌شده توصیف می‌شود.

قطع اینترنت چه کسانی را به زیر خط فقر کشاند؟

قطع اینترنت چه کسانی را به زیر خط فقر کشاند؟ | فاطمی: صاحبان کسب‌وکار برای برنامه ریزی کوتاه مدت هم با مشکل مواجهند

 به دنبال اعتراضات ۱۴۰۴، افزایش نااطمینانی‌های سیاسی و تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیک، اقتصاد ایران در وضعیتی قرار گرفته که بررسی مسیر انتقال این ریسک‌ها و پیامدهای ادامه‌دار آن برای اقتصاد اهمیت ویژه‌ای دارد.

فرشاد فاطمی، اقتصاددان در بخشی از گفتگو با  اقتصادنیوز که مشروح آن پیشتر منتشر شده، به بررسی ابعاد اقتصادی این وضعیت پرداخت و چشم‌انداز کوتاه‌مدت و بلندمدت اقتصاد ایران را تشریح کرد.

اقتصادنیوز: یک تحلیلگر اقتصادی گفت: به احتمال زیاد، رشد اقتصادی سال ۱۴۰۴ منفی خواهد بود. ما پیش‌تر در اوایل تابستان یک ضربه اقتصادی به دلیل جنگ ۱۲ روزه داشتیم و اکنون نیز در میانه زمستان با شوک جدید مواجهیم. بنابراین بعید است رشد اقتصادی امسال مثبت باشد.

وی گفت:‌ به طور کلی، هرجا «نااطمینانی» وارد شود، عملاً امکان برنامه‌ریزی بلندمدت را از بین می‌برد و فعالیت‌های اقتصادی را مختل می‌کند. این نااطمینانی اکنون با محدودیت‌هایی در فضای اینترنت هم همراه شده است؛ صرف نظر از منشأ آن، در هر صورت فرصت‌ها و انگیزه‌های اقتصادی به شدت کاهش یافته‌اند.به همین دلیل، سیاست‌گذار باید با سرعت عمل کند و تلاش نماید میزان نااطمینانی را کاهش دهد.

صاحبان کسب و کار برای برنامه ریزی کوتاه مدت هم با مشکل مواجهند

این اقتصاددان گفت: مسئله امروز دیگر فقط سرمایه‌گذاری بلندمدت نیست؛ حتی صاحبان کسب‌وکار برای برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت-از این هفته برای هفته آینده یا از این ماه برای ماه آینده-با مشکل مواجه هستند. این شرایط، فضای کسب‌وکار و فعالیت‌های اقتصادی را به شدت دشوار کرده است.

فاطمی افزود: حتی در چنین شرایطی که معمولاً تمرکز ما بر کسب‌وکار است، اما خانواده‌ها نیز در اتخاذ تصمیم‌های ساده روزمره با دشواری مواجه می‌شوند و در تصمیم‌هایی مثل خرید مایحتاج غیرضروری یا تصمیم‌های بلندمدت‌تر، مانند خرید خودرو و مسکن، با چالش مواجه می‌شوند؛ از این منظر، نااطمینانی و ریسک، لطمه بزرگی به اقتصاد وارد می‌کنند.

وی در پاسخ به سوالی درباره تاب‌آوری اقتصاد ایران گفت:  واقعیت این است که وضعیت اقتصادی کشور بدتر از قبل شده است. به دلیل جهش نرخ ارز یک سری نااطمینانی وارد شد و نرخ سرمایه‌گذاری طی تقریباً یک دهه گذشته منفی بوده و شاخص‌های رفاهی خانوار هم وضعیت مطلوبی ندارند.

افرادی با درآمد موقت با قطعی اینترنت به سرعت به زیر خط فقر سقوط می کنند

این اقتصاددان گفت: تصور کنید کسب‌وکارهای اینترنتی که زندگی متوسط بسیاری از افراد به آن‌ها وابسته است به دلیل قطعی اینترنت-مانند فعالیت در اینستاگرام یا تلگرام-برای دو تا سه هفته دسترسی به منبع درآمد خود را از دست داده‌اند. این گروه‌ها خیلی سریع ممکن است به زیر خط فقر سقوط کنند.هرچند برای کسب‌وکارهای بزرگ هم نگرانی وجود دارد، اما نگرانی اصلی برای افرادی است که درآمد ثابت ندارند و درآمدهای موقت‌شان دچار اختلال شده است؛ این افراد ممکن است به سرعت به زیر خط فقر سقوط کنند.

وی خاطرنشان کرد: به همین دلیل، کسب‌وکارهای کوچک و کارگران روزمزد که به دلیل رکود یا نااطمینانی که وجود دارد ممکن است شغلشان از بین رفته باشد، در معرض آسیب بیشتری قرار دارند و آسیبی که می‌بینند از جنس حیات و ممات و از جنس قرار گرفتن در نقطه فقر است، بسیار آزاردهنده خواهد بود.

عضو هیات‌علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف می گوید: دولت باید به یک بسته جامع فکر کند که فراتر از حوزه اقتصادی باشد و برنامه‌های سیاسی و اجتماعی نیز در آن دخیل باشند. کلیدواژه‌ای که می‌توان به آن در تمام موارد اشاره کرد کاهش «نااطمینانی» است، اما راه‌حل‌های سیاسی و اجتماعی متفاوت از راه‌حل‌های اقتصادی هستند، هرچند همگی به یکدیگر کمک می‌کنند. در واقع، راه‌حل اصلی در فضای اقتصاد نیست؛ بیشتر آن در حوزه‌های سیاسی و اجتماعی است که باید به حرکت اقتصاد کمک کنند.