هوشمند سفیدی

امروز ۲۷ اردیبهشت ماه، روز «روابط عمومی» است. روزی که باید به احترام این حرفه،‌کلاه از سر برداشت و به پا خواست؛ و اما چرا ما باید «روز روابط عمومی» داشته باشیم و این حرفه و دانش را پاس بداریم. یکی از مباحث پایه‌ای و نظری مهم در روابط عمومی که فلسفه اصلی آن را تشکیل می‌دهد – تکیه بر هم فهمی و تفاهم و پرهیز از زور، تهدید و تطمیع است. نخستین درس بزرگ روابط عمومی این است که باید زور را کنار گذاشت و در تطمیع را بست، آنچه باید جایگزین این دو شود، «تفاهم» است که از طریق گفت و گو حاصل می‌شود؛ دیالوگی که الزامات خاص خود را دارد؛ از جمله کفایت و کمیت آن، صداقت، استلالی بودن، فضای گفتمانی آزاد و دور از هراس، شفافیت و در نهایت، مبانی یک «گفت‌وگوی آرمانی» را تشکیل می‌دهند و حاصل آن همکاری و وفاق است و مرحله نخستین چنین گفت و گویی، هم فهمی و فهم مشترک بوده و متکی بر عقلانیت ارتباطی است.
روابط عمومی حرفه‌ای است که دست‌اندرکاران خود را به رعایت این اصل مهم متعهد می‌سازد و خروج از این شرط را، دور کردن روابط عمومی از هویت اصلی خود می‌داند.
همچنین، تکیه بر اشتراکات بین ذی‌نفعان متعدد و متنوع یک سازمان، اصل کلیدی دیگری است که برای تحقق همنوایی سازمانی، یک ضرورت به حساب می‌آید.
دولت چهاردهم که نقش اول آن را دکتر مسعود پزشکیان بازی می‌کند، عنوان خود را دولت «وفاق ملی» مطرح کرده و همت خود را بر این پایه گذاشت است که بتواند با ایجاد وفاق، اختلافات را کاهش داده و اشتراکات را برجسته سازد. اما پرسش این است که چه نهادهایی باید این گفتمان را پیش ببرند و انسجام مفهومی را درباره وفاق تشکیل دهند و فرمان اجرای آن را بر عهده بگیرند.
بی‌تردید مهمترین نقش را در این بین ، باید نهادهای مدنی و واسطه‌ای به عهده بگیرند، یکی از این نهادهای واسطه ای، «روابط عمومی» است. از شاخه‌های مهم روابط عمومی که باید این نقش سترگ را به عهده بگیرد، «روابط عمومی سازمانی» است؛ امروز در همه سازمان‌های کوچک و بزرگ و در همه بخش‌های دولتی، خصوصی و نظارتی،‌ «روابط عمومی سازمانی» ایفای نقش می‌کند. اینها، در واقع، پیشقراولان وفاق در درون وزاتخانه‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌ها هستند. و کاربرد خردمندانه آنها برای ایجاد، تبیین و توسعه وفاق، یکی از دغدغه‌های مهم دولت وفاق به حساب می‌آید. اما چه نوعی از روابط عمومی می‌تواند به این رسالت مهم عمل کند؛ این نوعی روابط عمومی است که باید آن «روابط عمومی در طراز دولت پزشکیان» نام نهاد، نوعی از روابط عمومی که به معنای واقعی این عنوان را یدک می‌کشد و الزامات آن را رعایت می کند.
مهم‌ترین الزامات در این خصوص ،تخصص و شناخت صحیح و عمیق از روابط عمومی است؛ بی‌تردید،‌روابط عمومی‌هایی که به طور کلیشه ای دست به یکسری امور رایج و کم‌ارزش می زنند و عملکردی غیر استراتژیک به عهده گرفته، بله قربان گوی مدیریت بوده و حاضر نیستند افکار عمومی را دقیق بشناسند و تحمل کنند و نتایج آن را در اختیار مدیران ارشد قرار دهند و بر دخالت آنها در تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری تاکید و اصرار کنند، روابط عمومی در طراز دولت وفاق نیستند.
همچنین، روابط‌عمومی‌هایی که دلسوز مردم و ذی‌نفعان یک شرکت نیستند و صرفا به دنبال جلب رضایت مافوق خود هستند، از دایره روابط عمومی در طراز دولت چهاردهم به دورند، در طراحی روابط عمومی در طراز دولت پزشکیان، نمی‌توان از ویژگی‌های ارتباطی خود پزشکیان غافل بود؛ مردم‌خواه، مردم دوست، مردمی و برای مردم بودن از جمله ویژگی‌های ارتباطی شخص پزشکیان است که با آمیخته شدن به سادگی و صمیمت با مردم، می‌تواند ابزاری مهم در بسته جادویی یک روابط عمومی باشد.
روابط عمومی‌هایی که در خط مقدم عملیات سازمان یا شرکت، ظهور و بروز ندارند، از دایره این مدل خارج هستند. بی‌تردید عملکرد تخصصی یک روابط عمومی که در راس آن، متخصص روابط عمومی قرار می گیرد و مهم‌ترین عامل کارساز در بروز ماهیت و عملکرد وفاق‌گرایانه این روابط عمومی‌هایی که پاسخگوی ذی‌نفعان خود نیستند و برای رضایت مدیر مافوق، حاضر واقعیت‌ها را کتمان کنند، نه تنها وفاق‌ساز نیستند بلکه ضد وفاق محسوب می‌شوند.
بنابراین مسئولان مرتبط با روابط عمومی در دولت، باید سریعا مدل روابط عمومی دولت پزشکیان را طراحی کنند و الزامات تحققق آن را فراهم سازند، روابط عمومی متخصص، دست راست پزشکیان در سازمان ها هستند و می‌توانند در ایجاد توافق، رضایت، همدلی و وفاق، نقش بی‌بدیلی را بازی کنند.راستی، چند درصد از روابط عمومی ها در طراز دولت پزشکیان هستند؟