• امروز : چهارشنبه - ۱۵ تیر - ۱۴۰۱
  • برابر با : Wednesday - 6 July - 2022
1
یعقوب موسوی در گفت و گو با آرمان شرق:

تعریف خانواده با گذشته تغییر کرده/زوایای مثبت و منفی اشتغال زنان/اشباع اقتصادی زنان می تواند مشکل ساز باشد/مسیر افراطی توازن خانواده را برهم می‌زند

  • کد خبر : 23893
  • ۰۱ تیر ۱۳۹۷ - ۱۱:۳۰
تعریف خانواده با گذشته تغییر کرده/زوایای مثبت و منفی اشتغال زنان/اشباع اقتصادی زنان می تواند مشکل ساز باشد/مسیر افراطی توازن خانواده را برهم می‌زند

آرمان شرق–علیرضا پورحسین:در سال های اخیر زیست خانوادگی در جامعه ایرانی با تحولات زیادی رو به رو شده است که تبعاتی را با خود به همراه داشته است. مقوله هایی همچون ازدواج سفید ،تجرد و خانواده های تک سرپرست قسمتی از تبعات این تحولات است. تبعاتی که تاثیرات آن بر خانواده و ساختار آن ناخوشایند […]

آرمان شرقعلیرضا پورحسین:در سال های اخیر زیست خانوادگی در جامعه ایرانی با تحولات زیادی رو به رو شده است که تبعاتی را با خود به همراه داشته است. مقوله هایی همچون ازدواج سفید ،تجرد و خانواده های تک سرپرست قسمتی از تبعات این تحولات است. تبعاتی که تاثیرات آن بر خانواده و ساختار آن ناخوشایند است و این نهاد بنیادین در جامعه را با معضلاتی رو به رو می کند و بار روانی منفی بر نسل های آینده وارد خواهد کرد. در خانواده های تک سرپرست ،تربیت فرزندان با مشکلاتی همراه می شود و جای خالی مادر و یا پدر همیشه در این نهاد بنیادین برای فرزندان احساس می شود. آرمان شرق در این زمینه گفت و گویی با یعقوب موسوی جامعه شناس و استاد دانشگاه الزهرا داشته است که در ادامه می خوانید.

در طبقه متوسط جامعه ،شاهد هستیم که زنان و مردان هر دو شاغل هستند ،این امر چه تبعاتی می تواند داشته باشد ؟

اشتغال زنان در جامعه امروزی یک امر اجتناب ناپذیر است. در توسعه ای که در جوامع کوچک و بزرگ عصر ما رقم خورده است به نحوی مبحث اشتغال رویکرد متفاوتی پیدا کرده است. البته زنان در گذشته یک نیروی مولد و شاغل نیز محسوب می شده اند اما در حاشیه بوده اند و اشتغال آن ها کمتر در جامعه موثر بوده است. در آن زمان نیز غالب نیروی کار مردان بودند ،امروزه نیز با تمام این گفته ها باز هم نیروی غالب کار مردان هستند. همه ی کشورهای جان این مسئله نو را تجربه کرده اند. ما در یک گذار تاریخی هستیم . جامعه جهانی نیز در یک گذار تاریخی است . ۱۵۰ سال است که جهان این امر را تجربه کرده است. قطعا اشتغال همزمان زن و مرد تاثیراتی بر ساحت زندگی جوامع و خانواده ها خواهد داشت. تبعات این امر در روابط اجتماعی و ارتباط گیری افراد خانواده و اعضای جامعه به وضوح دیده می شود. البته اشتغال زنان در سامان دهی سازمان اجتماعی جامعه بسیار موثر است و تبعات خوبی دارد اما معضلاتی را نیز بوجود آورده است. زن در عرصه اجتماع به کارهایی روی می آورد که متناسب ذات و روحیه او نیست و فراتر از آن چیزی است که ماهیت زن برای آن ساخته شده است.

 

ما شاهد هستیم که توازن خانواده ها دگرگون شده است و همچون گذشته حرف اول و آخر را در خانواده پدر نمی زند ،آیا این اتفاق می تواند تاثیرات منفی داشته باشد ؟

 

قطعا قواعد اجتماعی ،عقل سلیم و اقتضائات تداوم پایدار زندگی بر این است که توازن بین زن و مرد در خانواده و جامعه حفظ شود. عدم تعادل بین جایگاه زن و مرد در جامعه قطعا معضلاتی را ایجاد خواهد کرد. محروم کردن زنان از اشتغال امروزه در عرصه اجتماعی پذیرفتنی نیست. هیچ قشری محدود کردن زنان در خانواده را نمی پذیرد . اشتغال زنان تعادل و توازن در خانواده را از بین نمی برد. به انزوا راندن و به حاشیه بردن زنان راهکار این عرصه نیست. اگر با روایت زنان جامعه به مسئله نگاه کنیم ،توازن به سود مردان است . اگر در چشم اندازی، زنان به یک اشباع اقتصادی برسند ممکن است این توازن به هم بخورد و تبعات منفی برای خانواده داشته باشد. این مسئله ای است که جامعه مدرن در حال تجربه آن است و کشورهای اروپایی همچون دانمارک با افزایش وزیران و نماینده های زن توازن را به سمت زنان سوق داده اند. به نظر من این نیز ما را دچار تعارض خواهد کرد. این باعث می شود تضاد نقش ها در جامعه رقم بخورد. برای زنان به صورت خدادادی یک اشتغال طبیعی برای آن ها تعریف شده است. حذف کردن نقش مادر از زنان اماکن پذیر نیست . در جامعه ما مادر بودن یک نقش پذیرفته است و کمتر مادری قبول می کند پس از تولد فرزندش او را به جایی دیگر بسپارد تا او را بزرگ کنند. زنان به گونه ای خلق نشده اند که دست به کارهای اقتصادی سنگین بزنند اما اگر این کار را انجام دهند نامعقول نیست اما باید به گونه ای باشد که شغل اول خود را مادری بدانند. اگر این اتفاق بیفتد توازن در خانواده هیچوقت به هم نخواهد خورد و جایگاه زن و مرد در خانواده همچون گذشته حفظ خواهد شد. باید مراقب باشیم که اشتغال زنان به مرحله ای نرسد که با کمبود شغل برای مردان رو به رو شویم. این امر به مراتب خطرناک تر است و می تواند تبعات بدتری برای خانواده ها و جامعه داشته باشد. باید جامعه ساز و کاری ایجاد کند تا زنان مستعد مشغول به کار شوند و از زنانی استفاده شود که لطمه ای به شغل مادری آن ها وارد نمی شود. اگر مسیر افراطی در پیش گرفته شود ،توازن خانواده به هم خواهد ریخت و تبعات خوبی نخواهد داشت.

 

در راستای این دگرگونی زیستی شاهد خانواده های تک سرپرست و زندگی های مجردی بسیار هستیم ،پدیده ای به اسم تک فرزندی نیز رونق پیدا کرده است ،این مسائل چه تاثیری بر آینده اجتماع ما خواهد گذاشت ؟

 

پایه گذاران مطالعات اجتماعی پیش بینی می کردند که در آینده جوامع با این معضلات رو به رو خواهند شد. خانواده ها کارکردهای سنتی خود را در این شرایط و با وجود تک سرپرست بودن از دست خواهند داد. امروزه تعریف خانواده با وجود چنین مسائلی با گذشته تغییر کرده است و پتانسیل خود را از دست داده است. کاهش تعداد فرزندان نیز پدیده ای است که با توجه به تشویق هایی که صورت می گیرد تا فرزندان بیشتر را خانواده ها داشته باشند ،غالب شده است. متاسفانه در نسل های جدید ،پدرها و مادرها حتی از فرزندآوری گلایه می کنند و اظهار می کنند پشیمان هستند که چرا بیش از یک فرزند دارند. یکی از اتفاقاتی که پیش بینی می شد در هزاره سوم رقم خواهد خورد ،تغییر ساختار خانواده است. خیلی دشوار است که جامعه شناسان بتوانند به برنامه ریزان وسیاستمداران بگویند که در آینده با چه نوع خانواده ای رو به رو هستید. نظام های اجتماعی نظام های زنده و پویایی هستند. به سختی می توان حدس زد که دقیقا تعداد کم فرزندان در خانواده چه تاثیرات منفی بر جامعه خواهد گذاشت اما آن چیز که واضح است این است که تبعات خوبی ندارد. بیست سال پیش هیچکس فکر نمی کرد امروز با پدیده ای به اسم ازدواج سفید و یا زندگی مجردی رو به ور می شویم که مقدار قابل توجهی از جامعه را در بر گرفته است. در آن زمان ازدواج سفید وجود داشت اما در حاشیه بود و علنی نمی شد اما امروزه به صورت علنی گسترش یافته است و این هم یکی از تبعات تغییر زیست در جامعه است. خانواده های تک سرپرست و زندگی های مجردی را من حاصل جامعه مدرن و رویکردهای آن می بینم. این مسائل هنوز در جامعه غالب نشده است اما وجود دارد. باید پذیرفت که جامعه دچار تکاثر در عرصه های مختلف شده است و این پدیده ها نیز حاصل این امر هستند. متاسفانه شاهد هستیم افرادی که تمایل دارند به تنهایی زندگی کنند رو به افزایش است و طبق همین تکثری که گفتم بزودی انواع دیگری از خود را تولید می کند. آنچه که واضح است این مسائل برای زیست آینده جامعه ما مفید نیست اما اینکه دقیقا چه تبعاتی بر جای می گذارد و آیا سبب تنها تر شدن انسان می شود ،قابل پیش بینی نیست.

لینک کوتاه : https://armanshargh.ir/?p=23893

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.