مسعود نوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: لازم و ضروری است که ایران به نوعی رفتار کند تا حساسیت شورای امنیت را به همراه نداشته باشد. چراکه در صورت ارجاع پرونده به شورا و صدور قطعنامه و یا ارجاع ایران به فصل ۷ منشور ایران وارد یک وضعیت پیچیده و بغرنج خواهد شد که امکان وقوع هر سناریویی را رقم خواهد زد.
مطابق پاراگراف ۲۸ گزارش مورخ ۳۱ می ۲۰۲۱ مدیرکل آژانس بین المللی اتمی در زمینه اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، جمهوری اسلامی ایران اقدام به آغاز تولید سوخت سیلیساید با اورانیوم غنی شده ۲۰ درصدی در یک فرآیند چند کرده است. (Gov/2021/2). همچنین براساس پارگراف های ۲۷ و ۴۳ گزارش، ایران تحقیق و توسعه و تولید فلز اورانیوم را به اطلاع آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسانده بود.

در واکنش به گزارش فوق، تروئیکای اروپایی در ششم ژوئیه ۲۰۲۱ با انتشار بیانیه مشترک، نگرانی جدی (Grave Concern) کشورهای متبوع را از اقدامات ایران در زمینه تولید فلز اورانیوم اعلام کردند. بیانیه اشعار می دارد: ایران هیچ گونه نیاز غیرنظامی توجیه پذیر برای تحقیق و توسعه و تولید فلز اورانیوم، که گام اساسی برای تولید یک سلاح هسته ای است، ندارد. (۱) از نظر اروپا، ایران در حال نقض تعهدات برجامی است.

کاظم غریب آبادی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در آژانس در بیان علت آغاز تولید اورانیوم فلزی ۲۰ درصدی، اعلام کرد سالانه بیش از ۸۰۰ هزار بیمار نیازمند رادیوداروهای تولید شده سازمان انرژی اتمی ایران در رآکتور تحقیقاتی تهران هستند و سوخت ارتقاء داده شده سیلیساید بهبود کمی و کیفی محصولات تولیدی رآکتور تهران را سبب خواهد شد. (۲)

ایران با عدم تمدید توافق فنی سازمان انرژی اتمی با آژانس، تعلل در پاسخگویی به سوالات آژانس در خصوص مکان¬های هسته¬ای، تولید اورانیوم فلزی با غنای ۲۰ درصد، خروج از توافق‌های نظارتی و توقف اجرای پروتکل الحاقی، دسترسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را محدود کرده است. آیا این اقدامات سبب تقویت توان چانه زنی دولت سیزدهم در میز مذاکرات احتمالی با طرفین خواهد شد؟ نه تنها جواب منفی است بلکه می¬تواند تبعات منفی امنیتی بر کشور کشور داشته باشد.

لازم و ضروری است که ایران به نوعی رفتار کند تا حساسیت شورای امنیت را به همراه نداشته باشد. چراکه در صورت ارجاع پرونده به شورا و صدور قطعنامه و یا ارجاع ایران به فصل ۷ منشور ایران وارد یک وضعیت پیچیده و بغرنج خواهد شد که امکان وقوع هر سناریویی را رقم خواهد زد.

میزان درآمد کشور در نتیجه عدم فروش نفت به شدت کاهش یافته است. نگرانی‌ها در مورد تبعات موج پنجم ویروس کرونا افزایش یافته و بستر فعالیت های تجاری نیز به شدت آسیب دیده است. تحولات سیاسی اطراف مرزهای کشور به حالت تهدید رسیده اند و دستگاه سیاست خارجی کشور نیز آن قدر توانمند و مقتدر نیست که در موضوع هسته ای تقابلی همزمان و پایدار با شورای حکام آژانس و شورای امنیت داشته باشد. نهایت اینکه هیولای مشکلات اقتصادی و معیشتی نیز اجازه دفن جسم نیمه جان برجام از سوی ایران را نمی دهد.

منابع:

– https://www.reuters.com/world/middle-east/uk-france-germany-state-grave-concern-over-iran-nuclear-work-2021-07-06/
– https://www.tasnimnews.com/en/news/2021/07/08/2534675/envoy-gives-details-of-production-of-enriched-uranium-metal-in-iran-