• امروز : دوشنبه - ۲۴ مرداد - ۱۴۰۱
  • برابر با : Monday - 15 August - 2022
0
رحیم محمدی در گفت و گو با آرمان شرق:

انسان ایرانی امروزی در سه جهت تغییر کرده است/در کنار فردگرایی؛ملیت گرایی نیز گسترش یافته/ایرانیان محاسبه‌گر شده‌اند/شاهد فقدان اعتماد اجتماعی هستیم/

  • کد خبر : 26431
  • ۱۲ تیر ۱۳۹۷ - ۱۷:۲۷
انسان ایرانی امروزی در سه جهت تغییر کرده است/در کنار فردگرایی؛ملیت گرایی نیز گسترش یافته/ایرانیان محاسبه‌گر شده‌اند/شاهد فقدان اعتماد اجتماعی هستیم/

آرمان شرق–علیرضا پورحسین:در تاریخ ،ادبیات و فرهنگ ما مصادیق بسیار زیادی از مقوله های علاقه به وطن وجود دارد. حسی عمیق که در بسیاری از لحظه های حساس کشور ما را  از بحران خارج کرده است. متاسفانه در سال های اخیر به نظر می رسد این حس در میان مردم کمتر شده است و هنگامی […]

آرمان شرقعلیرضا پورحسین:در تاریخ ،ادبیات و فرهنگ ما مصادیق بسیار زیادی از مقوله های علاقه به وطن وجود دارد. حسی عمیق که در بسیاری از لحظه های حساس کشور ما را  از بحران خارج کرده است. متاسفانه در سال های اخیر به نظر می رسد این حس در میان مردم کمتر شده است و هنگامی که دولت از مردم تقاضا می کند که در جهت مدیریت منابع و اهمیت دادن به منافع ملی ،اشخاصی که به یارانه نیاز ندارند از دریافت آن کناره گیری کنند ،شاهد هستیم که تعداد محدودی از مردم ما به این خواسته اهمیت می دهند. به گونه ای حس می شود برخی شهروندان ما منافع شخصی خود را بر منافع ملی ترجیح می دهند . در راستای بررسی این مسئله ،آرمان شرق گفت و گویی با رحیم محمدی ،جامعه شناس و استاد دانشگاه علوم اجتماعی داشته است که در ادامه می خوانید.

 

علت اینکه مردم منافع شخصی خود را بر منافع ملی ترجیح می دهند ، چیست ؟

 

اگر امروزه جامعه ما به سمت فردگرایی رفته است ،علت نمی شود که مردم حس وطن پرستی خود را از دست داده باشند. در مسابقات اخیر فوتبال شاهد بودیم که تمام اقشار و طیف های جامعه ما بر سر این تیم اتفاق نظر داشتند و همگی با موفقیت آن خوشحال می شدند. به نظر من اگر فردگرایی گسترش یافته است در مقابل حس هویت ملی نیز افزایش یافته است. برخلاف تصورات موجود نوعی از وطن پرستی و ملیت گرایی در جامعه گسترش یافته است. شاهد هستیم برخی اقوام ایرانی گاهی در مقابل ملیت گرایی نیز ایستادگی می کنند و جبهه گیری هایی دارند و به سوی قوم گرایی حرکت می کنند اما غالبا اینگونه نیست. هنگامی که در ایران یک مشکلی همچون تحریم ها بوجود آمد ،همگی در مقابل اصل قضیه موضع گیری کردند. بسیاری ایجابی موضع گرفتند و برخی هم سلبی موضع گیری کردند. اگر مردم برای مثال از دریافت یارانه انصراف نمی دهند این نیست که حس وطن پرستی آن ها کاهش یافته است. ایرانیان در دنیای امروزه محاسبه گر شده اند و می فهمند دولتشان کارایی لازم را برای مدیریت این عرصه ندارد. این مقوله بر می گردد به اینکه ما شاهد فقدان اعتماد اجتماعی هستیم و مردم اطمینان خود را نسبت به مسئولان از دست داده اند. کاهش اعتماد اجتماعی مقوله ای جدا از عرق ملی و وطن دوستی و ترجیح دادن منافع ملی بر منافع شخص است. ضدیت با منافع ملی در قالب تجزیه طلبی نمایان می شود. حتی پر رنگ شدن مباحث قومی در برخی مناطق کشور نیز منجر به تجزیه طلبی نخواهد شد و این قوی شدن قومیت گرایی در آن مناطق به این علت است که فکر می کنند در خدمات رسانی به آن ها تبعیض هایی صورت گرفته است. با پر رنگ کردن مباحث قومیتی قصد دارند نارضایتی خود را بیان کنند. علت اینکه مردم به منافع شخصی خود اهمیت زیادی می دهند و به نحوی فردگرا شده اند را باید در مدرن شدن ایران جست و جو کرد. هرکدام از افراد جامعه در شرایط کنونی یک حال و هوایی متفاوت از سایر افراد جامعه دارند. در گذشته حس و حال همه اعضای یک جامعه مشابه بود و اعضای روستا و قبیله کاملا همذات پنداری داشتند اما امروز جامعه ایرانی دیگر آنگونه نیست. در آن دوره یک انسجام سنتی در میان مردم بود اما در حال حاضر با توجه به تغییرات روی داده ،انسان ایرانی امروزی در سه جهت تغییر کرده است. در ابتدا آگاهی خود را تازه کرده است و به یک جهان بینی و دانش جدید روی آورده است. به این صورت که آگاهی ما از اندیشه ها ،سایر افراد و مقدسات به شکل مدرن است در حالی که هموطنان ما در گذشته آگاهی دیگری نسبت به این مقوله ها داشته اند. انسان امروزی کنش و عمل خود را در زندگی و شغل خود تغییر داده است. پس کنش های ما هم تغییر کرده است. در وهله سوم اراده و تصمیمات انسان امروزی نیز تغییر کرده است و همچون گذشته مغلوب تصمیم جمعی نمی شود. علت اینکه افراد به منافع شخصی خود اهمیت می دهند در این سه تغییر بوده است .

 

چه راهکارهایی وجود دارد تا مردم به منافع ملی اهمیت بیشتری دهند ؟

 

امروزه نگاه به وطن خواهی نیز تغییر کرده است. آگاهی که در انسان امروز تغییر کرده است سبب شده است تا دیگر همچون گذشته که فردوسی می گفت چو ایران نباشد تن من مباد کشورمان را دوست نداشته باشیم. فردگرایی که ذکر کردم را باید در کنار نوع جدید وطن پرستی امروزی جامعه خود قرار دهیم. در این میان قطعا میبینیم که منافع فردی نیز مهم شده است. شهروند امروزی با خود می گوید درست است که من وطن خود را دوست دارم اما باید زندگی من نیز بچرخد و درآمد کافی برای گذران زندگی داشته باشم. این مقوله ها را باید در کنار یکدیگر ببینیم. یکی از راه های اصلی این است که ما بتوانیم در عرصه سیاسی اعتماد مردم را جلب کنیم. نظام سیاسی باید به بازسازی اعتماد ملی فکر کند. متاسفانه به اعتمادها ضربه وارد شده است. در سال گذشته دولت قول هایی به مردم داد اما نتوانست بسیاری از آن ها را عملی کند. این باعث می شود که به اعتماد شهروندان صدمه وارد شود. سیاست مداران باید با مردم در عرصه امور مشورت کنند. ما باید این معضل را بیشتر در رویکرد دولت جست و جو کنیم. دولت اگر اطمینان ایجاد کند و مردم به ساختار اعتماد کنند ،منافع ملی نیز مورد توجه قرار می گیرند.

 

مولفه های ملت شدن چیست ؟

 

یک سری از این ها شاخص های قدیمی هستند و برخی مولفه های مدرن هستند. ایران زمانی ممالک محروسه نامیده می شد. ایران در طول تاریخ متشکل می شده است از اقوام و قومیت ها و ادیان مختلف که در این مرزها زندگی می کرده اند. همگی این اقوام و ادیان خود را ایرانی میدانسته اند. ایران به صورت تاریخی دچار تکثر بوده است اما همگی خود را متعلق به یک آب و خاک می دانسته اند. همگی زبان فارسی را قبول داشته اند و همگی به آن پایبند بوده اند. زبان فارسی را همگی در فلات ایران متحد کرده است. حتی برخی از غیرفارسی زبان ها نیز به علت تعهدی که به این زبان داشته اند به این زبان شعر می گفته اند. زبان فارسی در کنار نام ایران از جمله مولفه هایی بوده است که سبب شده است ملت بودن ما شکل گیرد. خاک مشترک و سرزمین و جغرافیای مشترک نیز وحدت بخش ما بوده است و هیچگاه تجزیه آن را مردم دوست نداشته اند. مقوله منافع ملی نیز یکی از همین مولفه ها هست که در بین تمام مردم ایران وجود دارد. مفهوم منافع ملی یک مفهوم مدرن است و این نتیجه آگاهی تازه مردم جامعه است. فهم از آزادی نیز مقوله ای است که در عصر مدرنیته سبب شده است تا ما حس ملت بودن را بیشتر حس کنیم. مطالبات مشترک یک نوع هویت و همبستگی مشترک در بین مردم ایجاد می کند. جنگ ها و دشمنی های خارجی نیز مولفه ای است که باعث شده مردم ایران متحد شده و حس ملت بودن را بیشتر در بین آن ها زنده کند. در جنگ های مختلف در تاریخ شاهد بوده ایم که همه اقوام برای مقابله با دشمن به خط مقدم می آمدند و جامعه ایران یکپارچه می کرده است.

 

چه اقداماتی در عرصه اجتماعی و سیاسی باید روی دهد تا منافع ملی به جایگاه مناسبی در میان مردم برسد ؟

 

دولت در ابتدا باید به مردم پاسخگو باشد و خود را موظف بداند که به افکار عمومی پاسخگو باشد. حقوق شهروندی همه ایرانیان باید محترم شمرده شود تا این منافع ملی برایشان اهمیت پیدا کند. در مرحله بعد افراد رانت خوار و فاسد باید دستشان از منافع ملی کوتاه شود تا مردم به نظام اطمینان پیدا کنند. در توزیع فرصت ها و ثروت ها باید بر حسب شایستگی افراد اقدام کنند. این اقدامات کمک بسزایی به احیای هویت ملی می کند. در گام بعدی باید همه شهروندان در مقابل قانون یکسان باشندو عدالت اجتماعی گسترش یابد. شهرهای مرزنشین و محروم همیشه اعتراض دارند که چرا بودجه ما همچون شهرهای مرکزی نیست. ما باید به این مقوله ها توجه کنیم باید به مرزنشین ها توجه کنیم ،این عامل موثری می تواند در ملت شدن ما باشد.

لینک کوتاه : http://armanshargh.ir/?p=26431

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.