• امروز : دوشنبه - ۲ خرداد - ۱۴۰۱
  • برابر با : Monday - 23 May - 2022
7
محمدرضا خباز درگفت وگو با«آرمان‌شرق»مطرح‌کرد:

مردم باید از دستگاه قضا احساس عدالت کنند/حکم سنگین دلیل بر قاطعیت نیست/قاضی باید شاخ گردن‌کشان را بشکند/آمارها نشان میدهد یک جای کارمان می لنگد

  • کد خبر : 23899
  • ۰۲ تیر ۱۳۹۷ - ۱۰:۲۰
مردم باید از دستگاه قضا احساس عدالت کنند/حکم سنگین دلیل بر قاطعیت نیست/قاضی باید شاخ گردن‌کشان را بشکند/آمارها نشان میدهد یک جای کارمان می لنگد

آرمان شرق– عبدالرضا کنی: دستگاه قضا در هر سیستم حکومتی رکن؛ رکین ایجاد عدالت اجتماعی است. علمای سیاست اعتقاد دارند حتی اگر حکومت ها فاقد جنبه دموکراتیک باشند اما دارای قوه قضاییه قدرتمند باشند در آن حکومت مردم همچنان احساس عدالت بیشتری می‌کنند. دستگاه قضا می بایست برخوردار از مولفه‌های مختلفی باشد که یکی از […]

آرمان شرقعبدالرضا کنی: دستگاه قضا در هر سیستم حکومتی رکن؛ رکین ایجاد عدالت اجتماعی است. علمای سیاست اعتقاد دارند حتی اگر حکومت ها فاقد جنبه دموکراتیک باشند اما دارای قوه قضاییه قدرتمند باشند در آن حکومت مردم همچنان احساس عدالت بیشتری می‌کنند. دستگاه قضا می بایست برخوردار از مولفه‌های مختلفی باشد که یکی از این مولفه‌ها علاوه  بر رفتار عادلانه با مجرمان؛  مجازات حبس متناسب با جرم است. جوانی که به خاطر انجام جرمی هر چند مهم به ۱۵ تا ۲۰ سال حبس محکوم می‌شود هر چند این میزان حبس قانونی است اما هست و نیست این جوان برای همیشه از بین می‌رود. از این رو برای کاهش شکاف بین  ملت و دستگاه قضا؛  باید با نوعی رافت در صدور احکام قضایی مبادرت ورزید. البته برخورد قاطع با مجرمانی که امنیت روانی جامعه را با مخاطره روبرو می‌کنند؛ ضروریست. برای بررسی عمیق تر این موضوع «آرمان شرق» با محمد رضا خباز فعال سیاسی و نماینده سابق مجلس به گفت و گو پرداخته که در ادامه می‌خوایند.

یک دستگاه قضایی باید دارای چه مولفه‌هایی باشد تا احساس عدالت  از  قوه قضائیه  در جامعه افزایش یابد؟

مهمترین مولفه دستگاه قضا ، قاضی موجه، متدین و وظیفه شناس است. در اعتقاد شیعیان افراد عادی نمی‌تواند قضاوت کند. قاضی باید مجتهد باشد به همین جهت قاضی از طرف یک مجتهد ماذون است که رای صادر کند. آن هم مجتهدی که عادل باشد. اولین شراط کار قضا عدالت است. بهترین تعریف عدالت آن است که آنچه برای خود نمی‌ پسندیم برای دیگران هم ن‍پسندیم. در زمان دولت سید محمد خاتمی که قاضی مرتضوی احکام سنگین صادر می‌کرد و صدای اصلاح‌طلبان  از تصمیمات  او بلند شده بود، مرتضوی فکر نمی کرد  روزی خود  در جایگاه متهم قرار گیرد. مرتضوی باید این روزها را به خود می دید  در این معنا که طوری عمل می کرد که در نزد خداوند متعال بتواند از عملکرد خود دفاع کند. از این رو اولین و مهمترین موضوع در دستگاه قضا این است که قاضی به این موضوع دقت کند که آنچه برای خود نمی پسندد، برای دیگران هم نپسندد. دومین مولفه دستگاه قضایی مطلوب قاضی مستقل است در این معنا که قاضی منتسب به هیچ کدام از جناح های سیاسی نباشد. یعنی تحت تاثیر فضاهای سیاسی و اجتماعی قرار نگیرد و زنده باد ها مرده بادها بر او اثر نگذارد. نمونه این قضاوت در صدر اسلام برقرار است.  نمونه بارز آن برخورد امیر المومنان با قاضی منسوب خودشان است. قاضی منسوب ایشان حکم را به نفع کسی داد که در مقابل علی (ع) بود. البته ما نمی‌توانیم مانند ایشان عمل کنیم اما دستگاه قضا هم تفاوتی بین شاکی و متشاکی قائل نیست. من شاخصا به آیت الله شاهرودی در زمان ریاست بر قوه مجریه اعلام کرم که مردم  باید زمانی که به دستگاه قضا مراجعه می کنند احساس کنند فرقی از نظر قاضی بین شاکی و متهم نیست. مهم ترین دلیل احساس عدالت از دستگاه قضا قاضی عادل و  بی نظر سالم و بدون توجه به  امور دنیوی است در این صورت افراد احساسا آرامش خواهند کرد ضمن اینکه قوانین نیز باید باز دارند باشد. زمانی که بیش از۱۶ میلیون پرونده در دستگاه قضا وجود دارد  این آمار نشان از وجود مشکل است بیش از نصف جمعیت ایران در رفت و آمد به  قوه قضائیه هستند. مولفه بعدی این است که قوه قضائیه باید در راه مقابله با جرایم، برنامه داشته باشد. باید به گونه ای رفتار کرد که نگرانی ها  از جامعه برداشته شود. در آستانه سالگرد ۷ تیر هستیم امیدواریم گزارش امسال  قوه قضائیه نسبت به قبل مثبت تر باشد.

صرف برخورد شدید در  جرایم مختلف نشان از قاطعیت دستگاه قضاست؟

قاضی آنقدر باید مهربان باشد که متهمان را عضو خانواده خود بداند. قاضی باید بهترین راه را برای تادیب متهم پیدا کند. گاهی قاضی می تواند با روشی مطلوب مجرم را اصلاح کند. هدف قاضی جز اصلاح نیست. طبیعتا هدف  قاضی  اصلاح است همانطور که به  زندان ندامتگاه می گویند یعنی فرد مجرم باید در دادگاه نادم شود. به طوری که در تمام مراحل افراد را تشویق به ندامت کنند. من اعتقاد دارم حکم سنگین  دلیل بر قاطعیت نیست. باید در نظر گرفت که روحیه افراد به چه شکل است اما گاه فردی  زور گیری کرده و یا در محله خود عربده می کشد  زمانی یک بابا شمل کلاه مخمل بزن بهادر داش غلام محله، مجرم است که همه از او می ترسند قاضی باید شاخ این فرد را بشکند.

با این حساب احکام سنگینی که برای یک جوان که جوانی کرده و شعار تند سر داده  را چگونه ارزیابی می کنید؟

اگر جوانی از سر شور و حرارات شعاری داده و یا دانشجویی در ۱۶ آذر حرکتی انجام داده، نباید با او با تندی برخورد کرد. قاطعیت به معنای دادن احکام سنگین نیست. قاطعیت به معنای بهترین حکم در شرایط و زمان های متفاوت است یعنی قاضی احساس کند با حکم صادره افراد خلاف کار را به سوی اصلاح حرکت میدهد و او را هدایت و اصلاح می کند و به این وسیله می تواند در مسیر اصلاح امور و فردا گام بردارد. امروز جمعیت ایران  در مقایسه با اول انقلاب حدود دو برابر شده است اما میزان زندانیان ده برابر شده اند. این آمارها نشان دهنده آن است که یک جایی می لنگد. هنر دستگاه قضا باید این باشد که افراد مظلوم در پناه این قوه احساس آرامش کنند و افراد متخلف احساس ترس کند و چنان با  فردی که دچار تعدد جرم میشود برخورد شود که مجددا مرتکب جرم نشود نه اینکه برخی خاطی ها بارها و بارها به زندان بروند و بعد از خروج از زندان مجددا دست به تخلف جدید می زنند. از این رو به نظر می رسد در دستگاه قضا باید اقدامات محققانه ای صورت گیرد.

برخی احکام سنگین تا چه میزان احساس همذات پنداری میان مردم و حاکمیت را مخدوش می کند؟

مردم باید قضاوت درستی نسبت به این دستگاه داشته باشند. در این معنا همان طور که پشتوانه کلیت نظام مردم هستند. دستگاه قضا نیز باید از پشتوانه مردمی برخوردار باشد. اگر همه احکام عادلانه باشد باز هم ۵۰ درصد افراد ناراضی خواهند بود. چون حکم علیه آنها صادر می شود اما اگر رفتار پدرانه قاضی و نحوه رسیدگی قاضی را عادلانه بدانند  اعتراضی  نخواهد کرد زیرا  قاضی را به دید پزشک می بینند.

لینک کوتاه : http://armanshargh.ir/?p=23899

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.