آرمان شرق-جواد مرشدی:دو هفته از دور دوم تحریم ها گذشت و اتفاق خاصی نیافتاد ،جالب اینکه حالا قیمت دلار سیر نزولی پیدا کرده ودر کانال ۱۱۰۰۰ تومان و ۱۲۰۰۰  تومان نوسان دارد،امری که برخی دلالان را پا در هوا نگاه داشته .از هجوم مردم به بازار دلار هم خبری نیست ،انگار سوز پاییزی بساط صف های طولانی تابستان داغ را برچیده.دولت هم عرض اندام می کند و پز خزانه پر دلار  را می دهد .گویی همه آن تلاطم های بازار فقط تا قبل از تحریم ها بود.شاید هم دولت بلد کار بود و توانست با مدیریتی هوشمندانه پیش از آغاز تحریم ها بار روانی آن را تخلیه کند ،شاید هم تغییر و تحولات اقتصادی کابینه و در پیش گرفتن برخی سیاست ها پاشنه آشیل این کاهش شد.هر چه که بود فعلا دولت توانسته افزایش فشار را مدیریت کند ،امری که می تواند بیانگر کاهش نقش عوامل بیرونی در قیمت دلار باشد.آرمان شرق د رگفت و گویی با دکتر حسین راغفر اقتصاددان به عوامل تاثیر گذار بر قیمت دلار پرداخته که در پی می اید.

دو هفته از آغاز دور دوم تحریم ها می گذرد و اتفاق خاصی نیافتاده و قیمت دلار هم روند نزولی به خود گرفته،به نظر شما این روند کاهشی قیمت دلار و طلا از کجا نشأت گرفته؟

علت اصلی کاهش قیمت تصمیمات داخلی است و همانطور که قبل از این هم بنده گفته ام عوامل خارجی اصلا نقش بسیار محدودی دارند و آنچه که اتفاق افتاده بر خلاف شایعاتی است که تلاش برای معرفی افکار عمومی بوده تا مردم انتظار داشته باشند با اعلام تحریم های جدید قیمت ارز افزایش پیدا کند.به نظر من افزایش و کاهش قیمت ارز در ایران بیش از هر چیزی به عوامل داخلی و تصمیماتی که در داخل اتخاذ می شود، مرتبط است.اصلا نقش تحریم ها در این رابطه به هیچ وجه به آن معنایی که تلاش می شد اذهان عمومی را با آن آماده کنند، ارتباطی ندارد. البته در اینجا تنهاعاملی را که می شود گفت باعث کاهش قیمت ارز در شرایط کنونی شده و توجیه اقتصادی هم دارد می تواند کاهش تقاضا برای ارز باشد که در کشور صورت گرفته اما به نظرم این مسئله آن عامل تعیین کننده نیست،عامل تعیین کننده یک سری ملاحظات دیگر سیاسی است که این مسئله را رقم زده است.
یعنی می توانیم بگوییم که دولت با یک مدیریت هوشمندانه پیش از آغاز تحریم ها توانست فضا را به نحوی مدیریت کند که بار روانی تحریم ها در آن مقطع خالی شود تا الان آن تلاطم ها و هجوم مردم برای خرید به بازار ارز را شاهد نباشیم؟
اتفاقا اینطور نیست، یعنی خود دولت قبلا یک افزایش قیمتی را ایجاد کرده و الان هم خود دولت می خواهد نشان دهد که می تواند این وضعیت را مدیریت کند،این درست است.یعنی دولت یک جو روانی درست کرد و قیمت ارز را افزایش داد و حالا هم که می خواست عوامل بیرونی را عمدتا وارد کند، ولی حالا به دلایل متعدد باید که این قیمت را کاهش دهد.یکی از این عوامل متعدد همین تحولاتی است که در این روزهای اخیر در داخل کشور اتفاق افتاد و به نظر می رسد که یک نوع جناح بندی هایی که در درون خود دولت به وجود آمده بود و از پیش هم وجود داشت(رفتن بعضی افراد کلیدی از مدیریت اقتصادی دولت) امروز به این نتیجه رسیده اند که توصیه هایی را که تا کنون دنبال می شده اینها نه تنها راهگشا نبوده و نه تنها وعده هایی را که می دادند، تحقق نبخشیده بلکه اثرات آن باعث بد تر شدن وضعیت اقتصادی و عمیق تر شدن بحران گردیده است.به نظرم یک بخشی از آن پیام هایی که احتمالا از این ناحیه و از سوی برخی افراد صادر می شد و جریانی که کوشیده بود به بهانه های مختلف (که البته ما این را در جایی به زودی خواهیم نوشت و در واقع علل اصلی شکل گیری این بحران را خواهیم گفت) قیمت ارز را بالا ببرد، اکنون در دولت وجود ندارد و این در هر صورت یک نوع تغییر نگرش به نقش بازار آزاد در تعیین قیمت ارز است و به نظر می رسد تغییراتی در این زمینه به وجود آمده و اینها هم می تواند تا اندازه ای در متقاعد شدن دولت برای پایین آوردن نرخ ارز موثر باشد،بنابراین همانطور که گفته شد عامل اصلی داخلی است.
پس می توانیم بگوییم دولت با توجه به تغییر وزرایی که داشته و تغییر برخی مشاورین و سیاست هایی که در پیش گرفت تصمیم گیری و تصمیم سازی اش تقویت شد و توانست فشار را مدیریت کند.
بله
پیش بینی شما از وضعیت اقتصادی در آینده چیست ،بازار به چه سو خواهد رفت و قیمت ارز چگونه خواهد بود؟

البته ما چیزی با عنوان بازار ارز نداریم ، ولی پیش بینی من این است که این قیمت ارز به شدت کاهش پیدا خواهد کرد .این یکی از بی سابقه ترین جهش های قیمت ارز در کشور بوده که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی به شدت نگران کننده ای برای جامعه به وجود آورده .به نظر من دولت دارد به تدریج با اشکال مختلف این پیامدها مواجه  می شود و امکان مدیریت و حل این مسئله هم بدون کاهش قیمت ارز امکان پذیر نیست .وقتی در ایران یک مرغ می خرند ۲۰ هزار تومان ودر عراق همان مرغ ۳۰۰ هزار تومان است، پس قاچاق آن توسط آدم های معمولی می تواند صورت گیرد و لازم نیست که حتما یک سازمان متشکلی برای قاچاق اینکار را کند و کنترل آن اصلا امکان پذیر نیست.اشکال مختلف خروج کالا های اساسی که مایحتاج مردم است دارد از کشور صورت می گیرد و امکان کنترل آن در این مرزهای گسترده (ما با ۱۵ کشور دنیا همجوار هستیم )وجود ندارد .افغانستان و پاکستان که صادر کنندگان محصولات کشاورزی هستند از ما سیب زمینی و کالا های غذایی و کشاورزی وارد می کنند و علت اصلی آن همین کاهش شدید ارزش پول ملی است .بدون اصلاح این وضعیت هیچ ساز و کاری برای جلوگیری از خروج مایحتاج مردم و بروز پیامدهای آنها از جمله قحطی در برخی مناطق کشور  وجود ندارد.بنابراین به نظر من بخش هایی از مدیریت دولت این را متوجه شدند. بنا به توصیه هایی این افزایش قیمت ها انجام شد اما همانطور که گفته شد پیامد های وارونه ای داشته و به نظر می رسد که گروه دیگری می کوشند که این را پایین بیاورند .اگر پایین نیاورند فشار های اجتماعی دولت را هم بی اعتبار خواهد کرد و هم اینکه مجبور خواهد کرد که این کاهش را انجام دهد .بنابراین پیش بینی بنده این است که ما در سه چهار ماه آینده قطعا یک کاهش شدید قیمت ارز را از آنچه که افزایش پیدا کرده خواهیم داشت گو اینکه در آن حالت هم نسبت به سال گذشته افزایش آن قابل توجه خواهد ماند