آرمان شرق – جواد مرشدی: روز گذشته یک دیپلمات امریکایی (سفیر سابق در کراوسی) طی یادداشتی به شکست سیاست‌های آمریکا در قبال کردها و پیروزی نهایی ایران در این کشور اشاره کرده و در نهایت گفته شاید ایران با کرد ها به یک تعامل برسد و  نوری مالکی را بر مسند قدرت بنشاند.از آنجا که به نظر می رسد دولت فعلی عراق اهمیت کمتری به کرد ها می دهد و بیشتر به سمت آمریکا و اعمال سیاست های ترامپ در این کشور پرداخته و از طرفی با پشت کردن نسبی مقتدی صدر و نخست وزیر عراق به ایران فرصت مناسبی فراهم شده تا جمهوری اسلامی ضمن تعامل با کرد ها در به وجود آمدن دولتی که تعاملات بیشتری با ایران داشته باشد، گام بردارد.اینکه تا چه حد ایران و کردها این شانس را دارند تا به توافق راهبردی مشترکی برسند تا منافع هر دو طرف تامین شود سوالی بود که آرمان شرق از دکتر صباح زنگنه کارشناس مسائل خاورمیانه پرسید که در پی می آید.

یک دیپلمات امریکایی  از پیروزی نهایی ایران در عراق گفته،به نظرشما ایران و کرد ها  تا چه حد این شانس را دارند که به یک توافق راهبردی با هم برسند و کسی روی کار بیاید که حافظ منافع هر دو طرف خصوصا ایران  باشد  ؟

ایران اگر در عراق به پیروزی می رسد به این خاطر است که برای مردم عراق اعم از کردوعرب ، شیعه و سنی ،مسلمان و غیر مسلمان احترام و شخصیت  قائل است و معتقد است که مردم عراق مردم رشیدی هستند ،مردمی دارای بلوغ سیاسی هستند و خودشان می توانند تشخیص دهندمنافع شان چگونه تامین می شود و چگونه باید با کشور های مختلف تعامل داشته باشند ،همکاری کنند و یا کشور خودشان را بسازند.اگر پیرزوی حاصل شود، ناشی از این خصوصیت جمهوری اسلامی ایران است ،نه به آنها تحکم می کند و نه به آنها دستور می دهد و نه آنها را تحقیر می کند.بلکه معتقد است که خود مردم می توانند تشخیص دهند که چه چیزی و چه جمع بندی می تواند به نفع آنها باشد .ایران با همه این مجموعه ها روابط حسنه و خوبی دارد ،برخلاف آمریکا که با تلفن ها و با ملاقات ها و با سرزدن به مسئولین مختلف در شهر های مختلف به موسسات و سازمان های مختلف مراجعه می کند و به آنها فشار می آوردو تهدید می کند که به چه کسی رای بدهند و به چه کسی رای ندهند .این رویه طبعا نتیجه عکس داده و می دهد و امریکا دچار اشتباهات متعددی در عراق شده و الان هم سلسله اشتباهاتش دارد ادامه پیدا می کند که به ضرر عراق و خود آمریکا هم تمام خواهد شد.

نقاط مشترک ما با کرد ها چیست ؟

ما با کرد ها مشترکات زیادی داریم و ایران همواره از کرد ها در برابر ظلم و ستم هایی که به آنها شده دفاع کرده و حامی مظلومین عراق بوده.کرد ها هم متحمل ظلم های زیادی در دوره های گذشته شدند و مردمی هستند که با جمهوری اسلامی ایران و ایرانیان روابط دیرینه فرهنگی و اجتماعی دارند .بنابراین همکاری و حمایت از آنها می تواند منافع همه را در منطقه تامین کند.

اینکه دولت فعلی عراق به امریکا نزدیک تر شده و به نوعی به کرد ها کم اهمیت، باعث نشده که کرد ها بیشتر به سمت ما گرایش پیدا کنند ؟

کردها به هر ترتیب در مقاطع مختلف دیده اند که امریکا سخن زیاد می گوید اما در عمل به ضرر کرد ها تمام شده و می شود ،امریکا سعی می کند از کرد ها به عنوان ابزار استفاده کند .وقتی که این ابزار کار خود را انجام داد آن را کنار می گذارد و با گرفتاری های بیشتری مواجه می کند ،کردها الان این درک را دارند .آنها در ده ها سال گذشته این را دیده اند که از امریکا برای اینها آبی گرم نمی شود .

به نظر شما وضعیت نیرو های سیاسی در دولت آینده عراق چگونه خواهد بود و به چه سمت و سویی خواهند رفت .چه کسانی شانس دارند و معادلات قدرت به کدام سو می رود؟

بر اساس توافق و تفاهم بین این گروه ها و احزاب خواهد بود ،عراق از کشور هایی است که احزاب در آن تاریخ طولانی دارند، اگرچه آمریکا سعی کرده با ایجاد سازمان های به اصطلاح مردم نهاد جایگاه احزاب را تضعیف کند ،همچنین جایگاه عشایر را هم تضعیف کند و جای آنها را بگیرد .این همان سوءبرداشت آمریکایی ها از شرایط عراق است .مردم عراق در تجربه جدید دموکراسی شان فرصت پیدا کردند که بتوانند انواع گزینه ها را سبک و سنگین کنند و معیار اساسی که دنبال خواهد شد این است که نمی توان هیچ بخشی را از مردم عراق نادیده گرفت.نمی توان هیچ حزب ،جماعت و گروهی را نادیده گرفت . بنابراین تفاهم و همکاری ملاک و پایه انتخاب آینده خواهد بود،چه انتخاب پارلمان و چه انتخاب رئیس جمهور و چه انتخاب نخست وزیر و هیات دولت .بنابراین معیار بر اساس دموکراسی توافقی خواهد بود و بدون این توافق عملا کار ها پیش نخواهد رفت و با مشکلات بعدی مواجه می شود. آمریکا هم نمی تواند در این مسیر نظر خود را تحمیل کند و یا افراد خاصی را بر مردم و احزاب تحمیل کند . مردم یا همان ۵۰ درصدی که در انتخابات شرکت کردند نمایندگان خودشان را معین کردند و این نماینده های منتخب هستند که باید رای خودشان را اعلام کنند . به نظرمی آید اشتباهات آمریکا آنها را از خواسته شان دورتر خواهد کرد .

آیا ایران می تواند امیدوار به دولت آینده عراق باشد ،یعنی دولتی روی کار بیاید که محبوب ما باشد ؟

ایران باید تلاش کند که اراده مردم عراق تحقق پیدا کند ،قطعا هر کسی که انتخاب می شود منافع خودش را در همکاری با جمهوری اسلامی ایران که یک کشور مهم  منطقه و دارای مرزهای طولانی با عراق و دارای اشتراکات  اجتماعی ،عشیره ای ،فرهنگی و تاریخی با ایران دارند، حتما مراعات خواهد کرد، لذا به نظر نمی آید که دولتی بر سر کار بیاید که بخواهد با جمهوری اسلامی ایران کلنجار رود و یا مشکلی ایجاد کند.بنابراین روح همکاری و روح سازنده ساختن منطقه و تبادل منافع و احترام متقابل حاکم خواهد بود.