آرمان شرق-جواد مرشدی:چند روزی تا زمان شروع تحریم ها مانده و التهابات بازارهمچنان بیش از پیش معیشت را سخت کرده, تلاش دولت هم برای کنترل چنان ثمری ندارد. این تلاطم های بازار آدرس عده ای را می دهد که می توانند صاحبان قدرت باشند و هدفمند برای ساقط کردن دولت گام بر می دارند،کسانی که شاید حتی در پی براندازی نظام هم باشند چه رسد به روحانی ،از عدم کفایت روحانی می گویند و برخی هم به دنبال قائله اند.فارغ از اینها ظاهرا عوامل بیرونی هم در این نابسامانی اقتصادی دخیل هستند ،یادمان هست که ولیعهد سعودی گفت منازعات را به داخل ایران می کشانیم و از همان وقت اغتشاشات دی ماه پدیدار شد و از بهمن ماه هم قیمت ها رنگ و بوی سعودی شدن گرفتند و حالا که ترامپ از برجام خارج شده بدتر .ای کاش چاره اندیش بودیم و از همان اوان حداقل در برابر تهدید بیرونی توانمند سازی می کردیم  تا شاهد چنین التهاباتی نباشیم.آرمان شرق در گفت و گویی با دکتر الهه کولایی استاد دانشگاه و فعال سیاسی به بررسی عوامل درونی و بیرونی این التهابات پرداخته که در پی می آید.

به نظر می رسد در تلاطم های اقتصادی اخیر صاحبان قدرت نفوذ کرده اند و این افزایش قیمت می تواند نشانه این باشد که عده ای هدفمند این کار را می کنند و قصد شان ساقط کردن دولت است ،می توان گفت این عده به دنبال براندازی دولت و حتی نظام هستند؟

در طی سال های گذشته شاهد بوده ایم که جریان هایی از داخل کشور بر پایه افکار و ملاحظات سیاسی خود گاه چنان عمل کرده اند که در پیوند با گروه ها و جریان های خارج از کشور رفتار شان تطابق پیدا کرده ،امروز هم در شرایطی که دولت امریکا بیشترین فشار ها را برای وارد آوردن بر جمهوری اسلامی تمهید کرده و برای آن برنامه ریزی کرده بر پایه همانند سازی با آنچه که قبلا در مورد برخی از کشورها ی معارض مانند اتحاد جماهیر شوروی تجربه کرده بودند هم قطاران دولت امروزی امریکا همین سیاست و اعمال فشار از بیرون را برای به زانو درآوردن جمهوری اسلامی و نا توان ساختن آن در پاسخ به تقاضاها و مطالبات طبیعی و روزمره مردم مورد توجه قرار داده اند.ما شاهد هستیم که با پیگیری برنامه ریزی منظم و گسترده که همه عناصر ضد ایرانی در دولت آمریکا در این کشور  و در سطح منطقه نیز رقبای سرسخت جمهوری اسلامی آن را هدف قرار داده اند و این اعمال فشارها به شکل اتوماتیک با تشدید جنگ روانی دنبال می شود، در داخل نیز متاسفانه برخی از رقبای سیاسی پیشین دولت بدون در نظر گرفتن تهدیدی که کشور و کل نظام را هدف قرار داده در یک رویکرد ساده بدون در نظر گرفتن پیچیدگی هایی که در منطقه و جهان وجود دارد هدف گذاری خود را تشدید فشار بر دولت و به نمایش گذاشتن ناکار آمدی آن قرار داده اند و متاسفانه دولت نیز در این زمینه از ظرفیت های نخبگان علمی و اجرایی به درستی بهره برداری لازم را نمی کند.

اگر این حرف درست باشد این سوال پیش می آید که اینها به دنبال چه چیزی هستند ،الان یک بحثی پیش آمده که عده ای طرح عدم کفایت رئیس جمهور را به خاطر اتفاقات اخیر مطرح می کنند و عده ای هم به دنبال قائله هستند.هدف اصلی اینها چیست ،براندازی رئیس جمهور یا نظام؟

کسانی که تضعیف و به زمین زدن دولت را دراین شرایط در داخل دنبال می کنند می توانند اهداف گوناگونی را دنبال کنند از براندازی دولت تا ساقط کردن نظام.آنچه که مشخص است این صدمات فراتر از دولت و نظام سیاسی موجودیت خود کشور را هدف قرار می دهد .تجربه مناطق پیرامونی ما پیش از این نشان داده که این نوع تحولات هزینه های بسیار سنگینی بر همه مردمی که در این سرزمین و در این قلمرو زندگی می کنند در بر دارد .متاسفانه به دلیل برخی کوته بینی ها و محدود نگری ها و تمرکز بر منافع سیاسی خاص و یا حتی تمرکز بر برخی نا کارآمدی ها، اهداف و برنامه هایی را دنبال می کنند که نمی تواند در نهایت تامین کننده منافع مردم و کشور و حتی نظام سیاسی حاکم باشد.

نقش عوامل بیرونی را چگونه می بینید،مثلا بن سلمان گفته بود منازعات را به داخل ایران می آوریم در دی ماه اغتشاش داشتیم ،بهمن ماه افزایش قیمت ها شروع شد و با خروج ترامپ از برجام هم التهابات بازار بیشتر شد . به نظر شما دست های بیرونی در این آشفتگی اقتصادی نقش دارند؟

بدون تردید مجموعه ای از عوامل داخلی و خارجی این وضعیت موجود را به وجود آورده اند و سهم هر یک را باید بطور جداگانه مورد بررسی قرار داد .همانگونه که اشاره کردم هم در سطح محیط بین المللی و هم در سطح منطقه ای که ما زندگی می کنیم و در سطح داخلی باید این عوامل را جستجو کرد و هر یک را به گونه ای مناسب هدف قرار داد.هیچ یک را نمی توان نادیده گرفت ،بدون شک رقبای ایران در سطح منطقه با سوء استفاده از شرایط ایجاد شده در روابط ایران و امریکا و حتی مشکلات داخلی، تلاش می کنند تا به نفع خود بهره برداری انجام دهند ،تا حدودی این همان قائده ای است که در نظام بین الملل حاکم است و نمی توان انتظاری غیر از این داشت . نکته مهم البته آنست که برای تحکیم مبانی قدرت در داخل از طریق یکپارچگی انسجام ملی و برآورده کردن مطالبات بر حق مردم تلاش شود ،مردمی که همواره برای تداوم این نظام با تحمل سختی های آن، شایستگی ها و آمادگی خود را به نمایش گذاشتند، بنابراین ما همچنان نیازمند تمرکز بر این سطح از عوامل هستیم، بدون آنکه عوامل بیرونی در سطح منطقه و جهان را مورد غفلت قرار دهیم.

ما که به چنین اتفاقی آگاه بودیم چرا در داخل توانمند سازی نکردیم و با چاره اندیشی از اینگونه رفتارها پیشگیری نکردیم تا چنین التهاباتی رخ ندهد؟

به طور مشخص تاثیر گروه های قدرتمند که منافع خود را بر منافع ملت ترجیح می دهند و در موقعیت های گوناگون سعی می کنند از مشکلات ساختاری موجود در کشور راهی برای تامین منافع خاص خود وخاندان و ایل و تبار خود پیدا کنند، زیاد است و همواره این عامل در مسائل کشور اثر گذار بوده اما مشکل اساسی نادیده گرفتن نخبگان فکری و نخبگان علمی و حتی اجرایی در کشور است که می توانند در این زمینه راهکار های مناسبی را در یک وضع جمعی ارائه کنند که متاسفانه دولت این ظرفیت ها را به درستی مورد بهره برداری قرار نداده و از پیش هم ساز و کارهای مناسب برای دسترسی به این ایده ها و پرداختن و اجرا کردن آن فراهم نیاورده است.