آرمان شرقعبدالرضا کنی: چند هفته پیش سران اروپا بلیط های واشنگتن را در جیب داشته و برای رایزنی با سران کاخ سفید و مجاب کردن ترامپ به باقی مانی در برجام راهی آمریکا می شدند، آمریکایی که پس از جنگ جهانی دوم نقش پدرخوانده و برادر بزرگ تر را برای اروپا بازی می کرد اما از زمان روی کارآمدن ترامپ و اقدامات خودسرانه وی، اروپا نرم نرمک مسیر خود حداقل در دیپلماسی و سیاست خارجی را از آمریکا جدا می کند.

به گزارش آرمان شرق، این انگاره که اروپا می تواند حداقل در چندسال و یک دهه پیش رو خود را از زیر سایه آمریکا خارج کند، پیش فرضی غلط است، آمریکا با اقتصاد عظیم و درهمتنیدگی که روابط میان اروپا و آمریکا طی چند دهه اخیر داشته، در جایگاهی نیست که اروپایی ها بتوانند به راحتی ازآن چشم بپوشند اما هر مسیری یک نقطه آغازین دارد و به نظر می رسد که ترامپ دروازه های این تغییر و تحول را گشوده است.

پوتین مکرون

ترامپی که می خواهد به شکل هژمونیک و مقتدرانه برتری جویی آمریکا در معادلات جهانی را دیکته کند اما توجه ندارد که معادلات جهانی به سمت چند قطبی شدن در حرکت است و پس از دوران دو قطبی جنگ سرد و سپس نظام یکه سالارانه در دهه نود قرن بیستم و سال های ابتدایی هزاره سوم، با ظهور قدرت های تازه جهانی و بسط و توسعه ظرفیت های کشورهایی چون چین و روسیه و حتی اقتصادهای نوظهور در آسیا و آمریکای لاتین دیگر فضا مستعد تکروی های نامتوازن و زیاده خواهانه نیست.

روس ها که در سال های اخیر با قدرت نمایی در سوریه و اوکراین و توانمند سازی اقتصاد خود ب دنبال احیای جایگاه خود در معادلات جهانی هستند با خودرایی و تکروی های ترامپ فرصت مساعدی یافته اند که آرزوهای دیرین خود را محقق کنند و اکنون برجام دستمایه خوبی برای ایجاد اتحادهای تازه و نزدیکی اروپا به روسیه در مقابل آمریکا شده و حداقل موازانات را کمی تعدیل می کند.

سران تروئیکای اروپایی که پیش از خروج آمریکا از برجام، جملگی به کاخ سفید رفتهو به رایزنی با ترامپ پرداختند، اکنون بعد از خروج آمریکا و عدم نتیجه بخشی آن مذاکرات، بلیط های خود را به مقصد کرملین رزو می کنند، پس ازآنگلا مرکل که در این هفته به روسیه سفر کرده بود، اکنون امانوئل ماکرون راهی کاخ کرملین است و قرار است یکی از مهم ترین مباحث مطروحه ماجرای برجام و مذاکرات در این زمینه باشد، روندی که نشان می دهد که مسکو و پوتین از این فرصت بهره جست و می خواهند پس از دوران تیرگی روابط بر سر چالش اوکراین، از برجام بهره جسته و اروپا را به روسیه نزدیک تر کرده و نقشی محوری خود در معادلات جهانی را بیش از پیش احیا کنند.

اگر روسیه بتواند در ماجرای برجام طرف های اروپایی را متقاعد به رویکردهای عقلانی و حرکت در مسیر دیپلماسی کند و آمریکا را در گوشه رینگ قرار دهد، این نکته بعد از بلوای سوریه دومین جهش بزرگ روسیه در نظامات جهانی و احیای جایگاه آنان خواهد بود و باید دید سفرهای مقامات اروپایی به روسیه چه نتایجی در بر خواهد داشت و از طرف دیگر روسیه تا چه حد خواهد توانست که چشم بادامی های چینی را هم متقاعد به همراهی با این اجماع غیر آمریکایی و البته نقطه عزیمت در بحران های آتی بین المللی کند.