آرمان شرقاحسان اسقایی:  انتقال سفارت آمریکا از تلاویو به بیت المقدس موجب واکنش بسیاری از فلسیطینی ها شده است. به گونه ای که تا این لحظه بیش از ۶۰ فلسطینی به شهادت رسیده و هزاران نفر مجروج و بازداشت شده اند. نتانیاهو در استدلالی برخلاف حقوق بشر و اصول بدیهی نظام بین الملل و قواعد متعارف آن اعلام کرده که دولت وی  به منظور بقاء خود اقدام به سرکوب معترضان کرده است. از سوی دیگر موجی از اعتراضات درکشورهای  اسلامی به این اقدام به وجود آمده است به طوری که از چند ماه پیش کشورهای اسلامی در بیانیه ای  ضمن محکومیت این اقدام ترامپ به نوعی خواهان عدم انتقال سفارت آمریکا به بیت المقدس شدند، از سوی دیگر بیش از نیمی از دعوت شدگان در مراسم آغاز به کار سفارت آمریکا در بیت المقدس حضور نیافتند و حتی بریتانیا رسما اعلام کرده سفارت خود را به بیت المقدس انتقال نخواهد داد. به نظر می رسد ابعاد گوناگون این تصمیم ترامپ درآینده بر روی جایگاه مقاومت، ایران و حتی ژئوپلتیک رژیم اسرائیل تاثیر خواهد گذاشت. برای بررسی بیشتر این مورد«آرمان شرق» با صمد قائم پناه کارشناس حوزه آمریکا به گفت وگو پرداخته که در ادامه می خوانید.

*انتقال سفارت آمریکا به بیت المقدس موجی از اعتراضات انتفاضه گونه را در  اراضی اشغالی به وجود آوده است. ادامه این اعتراضات چه آثاری براین تصمیم ترامپ خواهدگذاشت؟

در اراضی اشغالی مسائل مهمی درحال  وقوع است. از  دسامبر سال گذشته که موضوع انتقال سفارت آمریکا به  بیت المقدس توسط ترامپ مطرح شد. تاکنون،  تحلیل های متفاوتی در این زمینه صورت گرفته و بعضا برخی از کشورهای اسلامی با سکوت خود با این اقدام همراهی کردند. در گذشته به نظر می رسید، ترامپ از این تصمیم کوتاه آید اما اکنون کشورهای اسلامی در حیرت قرار گرفته اند زیرا سالهای سال بود که ایالات متحده بخش شرقی بیت المقدس را جزئی از قلمرو  فلسطین در نظر می گرفت و قرار بود در آینده دولت فلسطین در این منطقه تشکیل شود و حاکمیت کامل رژیم اسرائیل در این منطقه نشان می دهد که دولت آمریکا از پروژه دو دولت در سرزمین های اشغالی سیاست خود را تغییر داده است. اسرائیل در دولت ترامپ موفق شده طرح دولت واحد در کل این سرزمین را تحت حاکمیت اسرائیل مورد پذیرش ترامپ قرار دهد و برای همین کشورهای منطقه و غربی در اظهار نظرهای خود نسبت به انتقال سفارت آمریکا مشکلی نداشتند. آنچه هم اکنون مورد اعتراض آنهاست واکنش  این رژیم به اعتراضات فلسطینی ها در چند روز گذشته در سرزمین های اشغالی بوده که با خشونت همراه شده و تعدادی از فلسطسنیان بیگناه کشته و زخمی شده اند. در انتقال سفارت آمریکا اروپایی ها سیاست صبر و انتظار را دنبال می کنند و قصد دارند واکنش کشورهای اسلامی مورد سنجش قرار دهند

*آیا اروپایی ها مساله انتقال سفارت را خواهند پذیرفت؟

اگر این مساله هزینه زیادی برای آمریکا و اروپا داشته باشد آنها در طرح  و برنامه ها تجدید نظرخواهند کرد اما اگر این اتفاق نیفتد به نظر می رسد، باید شاهد انتقال سفارت سایر کشورها به بیت المقدس باشیم.

*درشرایط فعلی که این تصمیم اتخاذ شده آیا ظرفیت جبهه مقاومت دچار تغییراتی خواهدشد؟

دولت فلسطین باید تمام تلاش‌های خود را به کار می‌گرفت تا این اتفاق به وجود نیاید. البته این دولت در مجامع بین‌المللی جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده و کشورهای دیگر منطقه نیز سیاست‌های دو گانه ای را  در این زمینه دنبال می‌کنند. به نظر می‌رسد عربستان عراق و ترکیه تمایلی به ورود جدی به این مساله را ندارند در بین این کشورها تنها ایران است که شرایط با قاطعیت این موضوع را رد می کند اما  کشورمان نیز در حال حاضر در بحث سیاست خارجی با چالش‌هایی مواجه است و مشخصا خروج آمریکا از برجام در هفته گذشته برای ایران مشکلات زیادی ایجاد کرده و به همین علت شاید خروج ترامپ از برجام ارتباط نزدیکی با انتقال سفارت این کشور به بیت‌المقدس داشته باشد تا به نوعی ایران را مشغول به برجام کند و از این طریق بتواند بدون مقاومت و فشار و تهدید، رهبری ایران را در جریان مقاومت تضعیف کند با این شرایط فکر نمی‌کنم جریان مقاومت از طریق افزایش تنش این مساله را حل کند. باید در این مساله از پتانسیل ملت های اسلامی استفاده شود و ملت و دولت ها باید این تصمیم دولت آمریکا را محکوم کنند،  کشور های اسلامی حتی می‌توانند سفرای خود را از آمریکا فرا بخواهند و یا  از ظرفیت در مجمع عمومی سازمان ملل و سازمان کنفرانس اسلامی و جنبش غیر متعهد ها استفاده کنند تا از این طریق اجازه ندهند دولت آمریکا بحث  انتقال سفارتش به بیت‌المقدس را تثبیت کند. اقدام اخیر کاملا سمبولیک است و می‌توان با هماهنگی کشورهای اسلامی این موضوع را متوقف کرد و دولت آمریکا را مجبور کرد که در تصمیم خود بازنگری کند.

*اخیرا ترامپ از پروژه جدیدی برای حل مساله فلسطین خبر داده از جمله انتقال فلسطینیان به صحرای سینا و ساخت ساز شهرک جدید برای آنها تا چه میزان احتمال این مورد وجود دارد که این پروژه عملیاتی شود؟

این پروژه متعلق به اسرائیل است. ترامپ تنها این پروژه را اجرا می کند. رژیم اسرائیل به این نتیجه رسیده که تشکیل دو دولت در سرزمین های اشغالی به ضرر آنهاست و به همین علت این موضوع را به تاخیر انداختند و زیر مذاکرات نرفتند. دولت‌های اسلامی و حتی دولت فعلی فلسطین به این مساله تن داده اند البته حماس و جهاد  اسلامی این مساله را نپذیرفته اند. اکثریت کشورها پذیرفته اند که مساله فلسطین باید در غالب دو دولت حل شود اما اسراییل زیر بار این موضع نمی روند چون اطمینان دارند در آینده با تشکیل دولت فلسطین و تثبیت  مزرهای آن و جمعیت این کشور و افزایش توان مالی و نظامی فلسطین به رسمیت  شناخته شده و مناسباتش با دنیا آغاز خواهد شد. اگر اینگونه شود؛ رژیم اسراییل نوعی زندگی همراه با وحشت را تجربه خواهد کرد. در حال حاضر در حال اجرای یک دولت واحد و تحمیل آن به فلسطینی ها هستند. تا تشکیل دولت فلسطین را منتفی کنند. طرح انتقال سفارت بخشی از این پروژه است.

*با توجه به این تصمیم هژمونی دولت آمریکا و موازنه ایران و اسرائیل در آینده چگونه خواهد شد؟

مشکلات سیاست خارجی ایران با خروج آمریکا از برجام سخت‌تر شده  هر چند ایران با قدرت از فلسطین حمایت می‌کند اما در این حمایت آنها تنها هستند. بر خلاف اسرائیل که از حمایت آمریکا بهره می برد.  اکنون شرایطی جدیدی در منطقه حاکم است از جمله انتخابات عراق و اتمام قدرت گیری داعش و دولت سوریه که در حال احیای نهادهای حاکمیتی خود است. در این وضعیت برای ایران شرایط سختی ایجاد شده است. اسرائیل با این اقدام ترامپ اعتماد به نفس بیشتری پیدا کرده و می تواند در سوریه واکنش بیشتری به ایران نشان دهد. در حال حاضر تلاش دارند نفوذ ایران را در سوریه تضعیف کنند.