آرمان شرق-جواد مرشدی:ترامپ حرف آخر را زد و از برجام خارج شد اما قاره سبز هنوز با ماست.بلافاصله پس از خروج آمریکا از برجام رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا بر باقی ماندن برجام تاکید کرد و گفت :ما آن را با هم ساختیم .موگرینی ادامه داد: ‌اتحادیه اروپا مکررا اعلام کرده است که برداشتن تحریم‌ها نتایج مثبتی بر روی روابط تجاری ایران و اتحادیه اروپا و همچنین اقتصاد مردم ایران داشته است ,ما همچنان متعهد هستیم این وضعیت ادامه پیدا کند.پیشتر و پس از تحریم کوبا توسط آمریکا اروپایی ها در سال ۱۹۹۶ یک سری قوانین تحت عنوان قوانین محدود کننده تصویب کردند که از شرکت ها ی آنها در برابر تحریم های ثانویه دفاع می کرد و بیمه ها ضرر و زیان شرکت ها را پرداخت می کردند .درباره ایران هم از این قانون استفاده کردند  ولی پس از ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت این قانون را کنار گذاشتند،حالا باید دید آیا می توانند با یک عزم جدی آن قانون را به روز رسانی کنند و در مقابل تحریم های ثانویه آمریکا بایستند؟ از سوی دیگر طی سنوات گذشته اروپایی ها بر روی مسائل توافق موشکی و منطقه ای ما مانور زیادی داده اند ,با این نگاه باید دید چطور می خواهند با ایران همکاری کنند؟آیا امتیاز می خواهند؟ آرمان شرق در گفت و گویی با دکترعلی قنبری اقتصاددان و معاون اسبق وزیر جهاد و کشاورزی به این موضوع پرداخته که در پی می آید.

خروج آمریکا از برجام چه تاثیری بر اقتصاد ایران خواهد گذارد؟

خروج از برجام می تواند آثار متعددی داشته باشد ,هم در کوتاه مدت و هم در بلند مدت. من معتقدم در بلند مدت خروج از برجام به نفع ایران خواهد شد، بخاطر اینکه ایران می تواند با عمل به اقتصاد مقاومتی  به خود اتکایی برسد و شرایط دوام و قوام اقتصاد را فراهم بکند. بسیاری از کشورهای دنیا منجمله ژاپنی ها در دوران میجی پیشرفت کردند و با همین روش اقتصاد مقاومتی و ایستادن بر روی پای خودشان به شرایط امروز رسیده اند .درکشورهای دیگر هم می تواند این گونه باشد.در شرایطی که ما الان به سر می بریم و روابط  مناسبی با اروپا داریم و اروپا هم با تمام توان پشت برجام ایستاده می توانیم نسبت به گذشته فشارها را کاهش دهیم و با استفاده از تجاربی که در دوران قبل از برجام داشتیم با یک قامت قوی تر و بهتری مثل پشتیبانی اروپا از ایران وضعیت اقتصادی کمتر دچار مشکل شود .ممکن است در کوتاه مدت نوسانات اقتصادی به وجود بیاید ولی آهسته آهسته آرامش بر اقتصاد کشور حاکم خواهد شد ,باید در شرایطی که به سر می بریم بتوانیم تنظیمات لازم را در بخش ارزی و بازار صادرات به وجود بیاوریم و نیاز های ارزی کشور را با توجه به واردات ومنابعی که برای تخصیص ارز نیاز است، در یک روال و منطق و مسیر درستی قرار دهیم.در مجموع این فشاری که ترامپ می آورد و تحریم هایی که ایجاد می کند و شرکت های خصوصی از ترس تحریم های ترامپ در کوتاه مدت به ایران نیایند و مشکل زا باشد, ولی در بلند مدت با توجه به برنامه ای که ایران در دست اجرا دارد و حمایتی که کشورهای دنیا غیر از چند کشور منطقه ای مخالف ایران مثل عربستان و امارات،  عمدتا با این حرکت ترامپ مخالفت کرده اند و موضع گرفته اند.ایران هم باید تضمینات لازم را از اروپا بگیرد که پایبند باشد به برجام. به هرحال معتقدم می توانیم در آینده نه چندان دور کشور مان را از زیر فشاری که تحریم های آمریکا به آن وارد می کند، حتی المقدور مصون نگه داریم و در مسیر توسعه و پایداری و پیشرفت کشور حرکت کنیم.

خانم موگرینی هم بر باقی ماندن اروپا در برجام تاکید کرده ,از طرفی اروپایی ها در در مسائل توافق موشکی و مسائل منطقه ای زیاد مانور می دهند .با توجه به این مسائل چطور می خواهند با ایران همکاری کنند؟

بحث برجام با مسائل موشکی و مسائلی که ممکن است اروپایی ها مطرح کنند متفاوت است ,حالا ما بحث برجام را داریم.عمدتا کشور های بزرگ اروپا مثل فرانسه,انگلیس و آلمان خیلی نباید باتوجه به موضع گیری که در خروج امریکا از برجام کرده اند مسائل غیر برجامی را به میان بکشند و از آن دفاع کنند .آن مسائلی بوده که اروپایی ها همیشه داشته اند و همیشه مطرح کرده اند و همیشه جواب هایی هم از ما گرفته اند .به آنها گفتیم که بحث موشکی جزو لاینفک دفاعی ماست و قابل مذاکره نیست و نمی تواند با مسائل برجامی مخلوط شود.بنابراین در شرایط موجود باید  مدیریت کرد و از این قضایا با شیوه مناسب عبور کرد ,ضمن اینکه در عین حال باید تلاش کنیم تا اعتماد دو طرفه بین ایران و اروپا به وجود بیاید و باید کاری کنیم که آمریکا در دنیا منزوی شود.

ما یک سری تحریم ها را از قبل داشتیم (حوزه نفت ونقل و انتقال  درآمد های ارزی ),علاوه بر اینها تحریم های مضاعفی که اعمال می شود ازچه دست و چگونه خواهد بود ؟

امریکا در گذشته بیشترین فشار را به ایران وارد کرده و نتوانسته خیلی ما را آزرده کند و به زانو در بیاورد ,تازه آن زمان اروپا هم حامی ما نبود و با آمریکا همکاری می کرد. معتقدم ما با داشتن همراهی اروپا در مورد برجام و تضامینی که توقع است برای ماندن در برجام با رعایت حقوق ایران بدهند، می توانیم از خیلی منازعات اقتصادی که شاید بخواهد در کشور پیش بیاید، جلوگیری کنیم.

حجم مراودات ما با آمریکا زیاد نبوده که بخواهد تاثیر چندانی در تراز تجاری ما بگذارد اما با اروپا برعکس, از طرفی اقتصاد امریکا تاثیر مستقیم بر روابط این کشور با اروپا دارد و شاید اروپایی ها به صرف منافع اقتصادی همکاری لازم را با ما نکنند.برای اینکه اروپایی ها را مجاب کنیم تا تحریم ها را دور بزنند و با ما همکاری کنند از چه اهرم هایی باید استفاده کرد؟

اروپایی ها از نظر تفاوت فرهنگی با آمریکا خیلی فرق دارند و کشور های ریشه داری هستند و نمی خواهند در عرصه جهانی اینطور تلقی شود که یک آدم نا متعارف مثل ترامپ بیاید و همه چیز را یک طرفه به هم بزند و کشور های اروپایی را هم مجبور به حرف شنوی کند.من فکر می کنم که اروپایی ها در کنار مسائل اقتصادی که دارند یک نوع تعلقات فرهنگی اجتماعی هم برای خود در دنیا قائل هستند که تسلیم محض آمریکا نشوند .از این فضا هم باید استفاده کرد و شرایط را برای عدم همکاری آنان با آمریکا فراهم کرد.

یعنی به نظر شما شرکت های اروپایی با ما همکاری می کنند؟ اگر نکنند چه اتفاقی می افتد؟

حداقل این است که شرکت های دولتی باید تابع دستورات و نظرات دولت هایشان باشند و از جریمه و تنبیه دولت آمریکا هراسی نداشته باشند.

خوب وقتی منافع آنها با آمریکا در هم پیچیده است چطور؟

حالا  بعضا شرکت های خصوصی ممکن است به خاطر منافع شان یک مقدار کوتاه بیایند. البته باید آینده را دید و من فکر می کنم یک مقدار قضاوت عجولانه است و باید صبر کنیم ببینیم تعاملات به کجا خواهد انجامید .

بانک مرکزی اطلاعیه ای صادر کرده و اعلام کرده از مدتها پیش تمهیدات لازم را در مورد خروج آمریکا از برجام اندیشیده,به نظر شما این سیاست ها تا چه حد موفق خواهند بود و سرانجام وضعیت ارزی چگونه خواهد شد؟

با توجه به میزان درآمد ها و ذخائر ارزی الان ما تراز مثبت داریم و باید بانک مرکزی تدبیر کند تا از هزینه ها و مصارف بیهوده جلوگیری شود,نیاز های اولویت دار رادر شرایط کنونی آماده پرداخت کرده و فشار را کم کند.با مردم هم صادق باشد و مسائلی را که ممکن است منابع ارزی را با مشکل مواجه کند، خیلی سریع دولت وبانک مرکزی باید جلوی آن را بگیرند ,به هر حال همه باید همراهی کنند .بانک مرکزیی قطعا همه نیازهای غیر ضروری را تامین کند ولی با اولویت بندی و مدیریت کردن و با اطلاع رسانی به موقع می شود جلوی خیلی از مسائل و مشکلات را بگیرد.