آرمان شرق-جواد مرشدی: اواخر سال گذشته بود که بحث تمدید تعلیق ایران از لیست سیاه  fatfمطرح شد و گفته شد، اگر مجلس لوایح مربوط به پولشویی و مبارزه با تامین مالی تروریسم را تصویب نکند احتمال اینکه ایران بار دیگر به لیست سیاه برگردد قوی‌تر می‌شود.حالا و دو ماه بعد از آن، نمایندگان مجلس بررسی قانون ۱۳ ماده ای مبارزه با پولشویی را آغاز کردند,کلیات این لایحه سه روز پیش در مجلس بررسی و تصویب شد و نمایندگان سه شنبه به جزئیات آن پرداختند.وکلای ملت موافقت کردند تمام آلات و ادواتی که در فرآیند پولشویی است وسیله ارتکاب جرم است و باید توقیف شود.البته نمایندگان نگفتند که بد نیست با قدری شفافیت  در اقتصاد که لازمه آن اطلاع رسانی رسانه ای است, می شود اذهان عمومی را نسبت به آثار و شبهات فساد آگاه کرد .به نظر می رسد صرفا با مصوبات و شعار نمی توان این پدیده شوم را از اقتصاد کشور حذف کرد«به عمل کار برآید  به سخندانی نیست» آرمان شرق در گفت و گویی با دکتر عزیز آرمن اقتصاددان به بررسی راهکار های جلوگیری از پولشویی در کشور پرداخته که در پی می آید.

امروز نمایندگان مجلس مصوباتی در مورد پولشویی داشتند ,به نظر شما این مصوبه تاچه حد برای مبارزه با پولشویی کارآمد و راهبردی است؟

مبارزه با پولشویی مستلزم حذف زمینه های آن است,تا زمینه های پولشویی وجود داشته باشد با مصوبات مجلس نمی توان با آن بطور اساسی مبارزه کرد.پولشویی یکی از نشانه ها و موارد فساد است که دراقتصاد وجود دارد,همانطور که می دانیم با فساد هم با مصوبات نمی شود به تنهایی مبارزه کرد و تا زمینه ها از بین نروند؛ نمی شود کاری کرد و خیلی موفقیت آمیز نخواهد بود.تا زمانی که شفافیت در اقتصاد به یک حد قابل قبولی نرسد که نشان دهد در اقتصاد چه بخشی پنهان و چه بخشی آشکار است و دولت در آن چقدر نقش دارد و بخش خصوصی کجاست ,بخش های بینابین که تحت عنوان خصولتی ها هستند کجای کار هستند ,تا این شرایط روشن و شفاف نگردد پولشویی روزنه های خود را پیدا خواهد کرد.این مصوبات مثل مُسکن است و تا بیاید اجرایی شود شامل بحث دیگری خواهد بود.

به شفافیت اشاره کردید,برای مبارزه با پولشویی فارغ از اصلاح سیستم بانکی و تعاملات بین المللی ,برای شفاف شدن اقتصاد و مبارزه با پولشویی چه راهکار هایی را می توان تدارک دید؟

یک بخشی از شفافیت بر می گردد به اطلاع رسانی , باید امکان اطلاع رسانی باید وجود داشته باشد .اینکه بگوییم دولت یا بخش دولتی و یا حتی عده ای از سیاستمداران تصمیم بگیرند که شفاف باشیم این راه به جایی نخواهد برد.چونکه سال هاست که مسئولین رده بالای ما شعار می دهند و می خواهند که با فساد مبارزه شود ,شفافیت بر می گردد به اینکه امکان اطلاع رسانی به مردم وجود داشته باشد ,یعنی به هر حال یک سری آزادی های نسبی برای رسانه ها وجود داشته باشد تا بتوانند موارد مورد نظر را اطلاع رسانی کنند ,آنچه که آشکار می شود باعث می گردد که خود مردم نیرویی را تشکیل می دهند برای مبارزه با این نوع آثار و شبهات فساد. درغیر این صورت با تصمیم گیری های سطح بالا و یا شعار ها و مصوبات همانطور که سال هاست مشاهده می کنیم چندان اتفاق عجیب و غریبی در این حوزه نمی افتد.مهمترین رکن مبارزه با فساد که همان شفافیت است وجود زمینه اطلاع رسانی است, آن هم اطلاع رسانی های نسبتا آزاد که بشود آنها را به اطلاع مردم رساند.باید هزینه فساد را افزایش داد و زمینه آن هم همان اطلاع رسانی و شفافیت در حوزه ها اعم از اقتصاد است.

برجام یک سری از مراودات خارجی را برای ما تسهیل کرد ,سوال این است که اگر بخواهیم سرمایه خارجی را وارد مملکت کنیم باید ساختار های بانکی مان را سامان دهیم و در مبارزه با پولشویی کاملا جدی باشیم .با توجه به نقض برجام توسط آمریکا این اتفاق خواهد افتاد؟

به دلیل نقشی که آمریکا در ساز و کار پولی و بین المللی دارد حتما موانعی بر سر راه ما ایجاد خواهد شد ,ولی اینها بستگی دارد به همین بحثی که شب گذشته مطرح شد و آن این بود که شرکای دیگری بخصوص اروپایی ها هنوز در برجام مانده اند .اگر آنها بتوانند به نحو احسنت از ما پشتیبانی کنند و پایداری نشان دهند می توانند تا حدود زیادی ازپیچیدگی بیشتر این وضعیت پیچیده جلوگیری کنند و نگذارند پیچیده تر شود.به نظرمن هنوز روزنه هایی هست و اگر اروپا بخواهد یک مقداری تسهیلات ایجاد کند و ضمانت های لازم را به شرکت های خصوصی خود بدهد زمینه ها وجود دارد ,ولی خوب در آنجا هم قاعدتا هم بعد سیاسی و هم بعد اقتصادی دارد و اروپا هم بر اساس آن تصمیم می گیرد .اما زمینه و راه هست  و امکان پذیر هست که هنوز هم تا حدود زیادی به این بحث ادامه داد.باید جذابیت های برای شرکت های خصوصی اروپایی بخصوص و یا روسی و چینی ایجاد کرد ,ولی بستگی به بازی هر دو طرف دارد یعنی باید دید ایران چگونه بازی می کند و طرف اروپا هم چگونه.

اواخر سال گذشته بود که بحث تمدید تعلیق ایران از لیست سیاه ftafمطرح شد و گفته شد اگرمجلس لوایح مربوط به پولشویی و مبارزه با تامین مالی تروریسم را تصویب نکند احتمال اینکه ایران بار دیگر به لیست سیاه برگردد قوی‌تر می‌شود. به نظر شما اصلا پذیرش ایران در fatf تا چه حد می تواند در این مسیر کمک حال ما باشد؟

این یک شرط لازم در قوانین بین المللی است تا ما را ساپورت بکند و بتوانیم از این تسهیلات و امکاناتی که در این مسیر است استفاده کنیم .خیلی مهم است اگر نشان دهیم که شرایط لازم و مورد نظر شان را تاحدود زیادی می توانیم تامین بکنیم و این در ادامه همکاری با بانک های ما خیلی موثر خواهد بود.و اگر این شرایط  و یا حداقل یک فصل مهم آن فراهم نشود به نظر می آید که مانعی خواهد بود و ریسک را نشان می دهد ,هر چه ریسک بلندتر باشد بانک ها هم در حساب کتاب های خودشان آنچنان قانع نمی شوند که مثلا بیایند با بانک پر ریسک ما مراوده داشته باشند .الان هم با تصمیمات اخیر آمریکا ریسک افزایش پیدا کرده و کار مشکل تر شده. همانطور که قبلا گفته شد بستگی دارد به این که چه خواهد شد.در نهایت اینکه بله  اگر این مصوبات و شرایط الزام اور راانجام دهیم  و تا حدود زیادی نظر شان تامین بشود ,می توانیم جذابیت هایی را برای این بانک ها داشته باشیم.