آرمان شرق-جواد مرشدی : در ابتدای تابستان سال ۸۴ با روی کار آمدن احمدی نژاد، رقم نقدینگی از حدود ۷۰ هزار و ۴۵۹ میلیارد تومان به حدود ۴۷۲ هزار و ۸۳۷ میلیارد تومان در ابتدای تابستان سال ۱۳۹۲ رسید که بیانگر ۷/۶ برابر شدن نقدینگی در زمان روی کار بودن دولت احمدی‌نژاد و رشد ۵۷۱ درصدی نقدینگی در این دوره است.حالا طبق آخرین آمارها نقدینگی کشور به حدود ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده اما تورم نه تنها کنترل شده بلکه به زیرعدد ۱۰ درصد رسیده واین درحالی است که دولت یازدهم با تورم حدود ۴۴ درصدی پاستور را از احمدی نژاد تحویل گرفت .از آنجا که معمولا افزایش نقدینگی باعث بالا رفتن تورم می شود این سوال پیش می آید که دولت روحانی چگونه توانسته علیرغم وجود این حجم نقدینگی تورم را درعدد ۸٫۵درصد کنترل کند ؟در گفت و گویی با دکتر مهدی تقوی استاد دانشگاه علامه به این موضوع پرداخته ایم که در ادامه می خوانید.

طبق تئوری ساده اقتصادی رشد نقدینگی منجر به تورم می شود اما در دولت روحانی اگر چه نقدینگی افزایش پیدا کرد اما تورم کنترل شد و بالا نرفت ,چرا؟

وقتی که اقتصاد رشد پیدا می کند، تولید افزایش می یابد و کالا و خدمات هم بیشتر عرضه می شود ,از آنجا که رشد تولید پول بیشتری را طلب می کند و باید حجم پول افزایش پیدا کند.در دوره آقای روحانی دو مسئله وجود دارد یکی اینکه برخلاف رئیس جمهور قبل نرخ رشد مثبت شد و همچنین تورم ۴۰ درصدی به زیر ۱۰ درصد یعنی ۸٫۵ درصد رسید که این قدرت خرید مردم را افزایش می دهد و تقاضا برای کالا و خدمات را بالا می برد.بنابراین یا باید پول بیشتری عرضه شود و یا اینکه سرعت آن افزایش پیدا کند,که البته سرعت بدین شکل تغییر نمی کند و باید به وسیله بانک مرکزی پول بیشتر عرضه شود تا مردم بتوانند مبادلات خود را به واسطه آن انجام دهند. همه کشورها حتی ایالات متحده هر سال مقدار دلار منتشره را افزایش می دهند ,ضمن اینکه حساب های اینترنتی و کارت های اعتباری هم پول هستند .در دوره احمدی نژاد چه اتفاقی افتاد , رشد منفی داشتیم و کالای کمتر وارد بازار می شد و چون حجم پول بیشتر بود باعث تورم می شد ,بنابراین باید یک تناسبی بین مقدار پولی که انتشار پیدا می کند و در دست مردم قرار می گیرد با مقدار تولید خالص ملی وجود داشته باشد, وقتی تولید ناخالص و یا خالص ملی افزایش پیدا می کند به پول بیشتر برای مبادله کالا ها نیاز است.

به نظر شما این افزایش نقدینگی چه پیامد هایی می تواند داشته باشد ؟

اگر افزایش نقدینگی به اندازه افزایش تولید باشد، هیچ پیامدی نخواهد داشت اما اگر خیلی بیشتر از آن پول چاپ شود احتمالا تورم ایجاد می کند.

فکر نمی کنید این چالش های اقتصادی اخیر که پیش آمد به جهت همین افزایش نقدینگی در دولت روحانی باشد؟

در دولت مرحوم رفسنجانی تورم ۴۹ درصد داشتیم یعنی به واسطه سیاست تعدیل اقتصادی این طور شد ,بنا به تئوری وقتی قیمت کالاها به طور متوسط ۴۹ درصد بالا برود باید سرعت گردش پول افزایش پیدا کند و یا پول بیشتر وارد جریان شود.در دوره احمدی نژاد که تازه رشد منفی داشتیم و کالای کمتر داشتیم و تورم ۴۰ درصدی  ۴۰ درصد قیمت ها بالا رفت پس باید وسیله مبادله نیز ۴۰ درصد افزایش پیدا کند.

معمولا افزایش نقدینگی باعث افزایش پایه پولی می شود ولی در کشور ما این اتفاق نیافتاده ,علت را در چه می دانید؟

پایه پولی آن چیزهایی است که بانک مرکزی منتشر می کند مثل اسکناس و مسکوک و اینها ,پایه پولی سرجای خود قرار دارد منتهی اگر سرعت گردش پول افزایش پیدا کند می تواند مقدار مبادلات بیشتر را تامین کند و اینکه کدامیک از اینهاست من نمی دانم.

به نظر برخی کارشناسان بخش عمده ای از این نقدینگی ناشی از سودی است که موسسات مالی غیر مجاز به سپرده گذاران می دادند ,در این مورد چه نظری دارید؟

حتی بانک ها هم به سپرده گذاران سود می دهند اما آنها چون بانک نبودند و مجوز بانک مرکزی را نداشتند  سود بالاتری می دادند و از این رو ورشکست شدند و نتوانستند پول مردم را پس بدهند. یادمان باشد نقدینگی متناسب با نیازهای اقتصاد انجام می شود .یک فرمول داریم LC=LCY+FA  قسمت اول این فرمول برای آن پول لازم در جهت انجام مبادلات در اقتصاد است و آن یکی تقاضای سفته بازی پول است که به نرخ بهره بستگی دارد ,اگر مردم فکر کنند که بهره در آینده بالا می رود پول را در بانک نمی گذارند و پهلوی خود نگاه می دارند که وقتی بهره بالا رفت در بانک بگذارند.بنابراین زمانی که مردم پول را نگاه می دارند سرعت گردش پول کمتر می شود ,که البته اینها تئوری است .